Xây nền chăn nuôi hiện đại cho Thủ đô: Chất lượng thay cho số lượng

Trụ cột của nền nông nghiệp Thủ đô

Theo số liệu từ Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, hiện nay, chăn nuôi và thủy sản chiếm gần 60% giá trị sản xuất nông nghiệp của thành phố, trong đó riêng ngành chăn nuôi chiếm 53%. Ngành này cung cấp khoảng 60% nhu cầu thực phẩm của người dân Thủ đô, trở thành nguồn cung chủ lực cho thị trường nội thành và các vùng lân cận.

Hà Nội hiện có hơn 6.900 trang trại chăn nuôi, với 106 khu chăn nuôi lợn và 98 khu chăn nuôi gia cầm tập trung. Đáng chú ý, xu hướng ứng dụng công nghệ cao trong chăn nuôi đã phát triển nhanh chóng, với 557 trang trại sử dụng chuồng kín hiện đại, 26 trang trại áp dụng dây chuyền cho ăn uống tự động, 200 trang trại bán tự động, và 35 trang trại nuôi trên sàn nhựa, đệm lót sinh học. Sự đổi mới này không chỉ giúp tăng năng suất mà còn góp phần bảo vệ môi trường và nâng cao an toàn dịch bệnh.

Bên cạnh đó, Thành phố đã duy trì 57 chuỗi liên kết sản xuất – tiêu thụ, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển chuỗi giá trị bền vững trong ngành chăn nuôi. Hà Nội cũng đã chủ động nguồn giống với hơn 2 triệu con lợn giống và gần 300 triệu con gia cầm giống mỗi năm, đảm bảo chất lượng và số lượng để phát triển chăn nuôi ổn định.

Dù đạt nhiều thành tựu, ngành chăn nuôi Hà Nội vẫn đối mặt với những thách thức không nhỏ. Nguy cơ dịch bệnh luôn tiềm ẩn và có thể bùng phát, gây thiệt hại lớn cho người chăn nuôi và thị trường thực phẩm. Ngoài ra, hệ thống giết mổ và sơ chế sản phẩm còn manh mún, chưa đạt chuẩn quốc tế về an toàn thực phẩm, gây khó khăn trong việc nâng cao giá trị sản phẩm và mở rộng thị trường.

Vấn đề nguồn giống chất lượng cao, vật tư, thức ăn chăn nuôi cũng chưa được đáp ứng đầy đủ, cùng với chi phí sản xuất còn cao ở nhiều khâu, ảnh hưởng đến sức cạnh tranh của ngành trên thị trường. Khâu tiêu thụ sản phẩm, đặc biệt trong các kênh phân phối hiện đại như siêu thị, nhà hàng, bếp ăn tập thể, còn gặp khó khăn, khiến đầu ra chưa thực sự ổn định.

Nâng cao chất lượng, giá trị sản phẩm

Trước những thách thức trên, ngành chăn nuôi Hà Nội đã xác định chuyển đổi mục tiêu từ việc đơn thuần tăng đàn sang tập trung nâng cao chất lượng, giá trị sản phẩm và phát triển bền vững. Mục tiêu đến năm 2030 là 70% sản phẩm chăn nuôi được sản xuất theo chuỗi khép kín, với quy mô đàn tại các khu đô thị được giảm thiểu, đồng thời thúc đẩy các mô hình nuôi hữu cơ, nuôi tuần hoàn và ứng dụng công nghệ cao.

Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Mạnh Quyền nhấn mạnh: “Trọng tâm quản lý ngành chăn nuôi phải chuyển dịch từ ‘đếm số con’ sang kiểm soát chất lượng, an toàn sinh học và bảo vệ môi trường sinh thái.” Đây là bước đi tất yếu để Hà Nội phát triển ngành chăn nuôi hiện đại, xanh – sạch – bền vững.

Để hiện thực hóa tầm nhìn trên, Hà Nội triển khai ba nhóm giải pháp đột phá trong 5 năm tới.

Thứ nhất, bảo vệ đàn vật nuôi khỏi nguy cơ dịch bệnh: Thành phố tập trung xây dựng hệ thống kiểm soát dịch tễ chặt chẽ, áp dụng các biện pháp an toàn sinh học trong các vùng chăn nuôi tập trung. Đặc biệt, Hà Nội kiên quyết thực thi lộ trình chấm dứt chăn nuôi trong khu dân cư với mục tiêu hoàn thành 80% việc di dời trước năm 2027. Đây là bước đi quan trọng nhằm giảm thiểu nguy cơ lây lan dịch bệnh, đồng thời nâng cao chất lượng môi trường sống đô thị.

Thứ hai, đầu tư vùng chăn nuôi an toàn sinh học tập trung: Thành phố đẩy mạnh hình thành các vùng chăn nuôi tập trung có hạ tầng đồng bộ, được trang bị hệ thống chuồng trại hiện đại, xử lý chất thải, quản lý đàn bằng công nghệ số. Những vùng này sẽ đóng vai trò “pháo đài” bảo vệ sản xuất và cung cấp thực phẩm an toàn cho người dân Thủ đô.

Thứ ba, phát triển chuỗi giá trị bền vững và xây dựng thương hiệu sản phẩm: Hà Nội chú trọng phát triển chuỗi liên kết sản xuất – tiêu thụ khép kín, trong đó đặt yếu tố thương hiệu và niềm tin người tiêu dùng lên hàng đầu. Thành phố dự kiến triển khai chương trình “Hà Nội Food Safety Stamp” – tem chứng nhận an toàn cho sản phẩm chăn nuôi đạt chuẩn sinh học, có truy xuất nguồn gốc bằng mã QR minh bạch. Đây là điều kiện bắt buộc khi cung cấp cho bếp ăn tập thể, trường học, siêu thị và các chuỗi bán lẻ hiện đại.

Bên cạnh đó, các chuyên gia khuyến nghị Hà Nội cần thành lập quỹ tín dụng xanh với lãi suất ưu đãi dành cho các dự án đầu tư chuồng kín, hệ thống cho ăn tự động, xử lý chất thải tuần hoàn, và quản lý đàn bằng nền tảng số (Internet of Things, cảm biến sinh học). Đồng thời, ưu tiên đất đai và chính sách thuế cho doanh nghiệp, hợp tác xã đầu tư phát triển mô hình chăn nuôi công nghệ cao.

Việc hiện đại hóa khâu giết mổ, sơ chế, chế biến cũng được coi là yếu tố then chốt để nâng cao giá trị gia tăng, đảm bảo an toàn thực phẩm và khẳng định thương hiệu “Thực phẩm sạch của Thủ đô”.

Giai đoạn 2025 – 2030 là bước ngoặt quan trọng để ngành chăn nuôi Hà Nội chuyển mình từ mô hình truyền thống sang nền kinh tế sinh thái, tuần hoàn. Đây không chỉ là yêu cầu phát triển của ngành mà còn là cam kết của Thủ đô với sức khỏe cộng đồng và hình ảnh của một thành phố văn minh, đáng sống.

Xây dựng một nền chăn nuôi hiện đại, an toàn, có trách nhiệm với môi trường sẽ trở thành thước đo năng lực quản trị và tinh thần đổi mới của Hà Nội. Điều này cũng góp phần nâng tầm thương hiệu sản phẩm chăn nuôi Thủ đô trên thị trường trong nước và quốc tế, tạo đà cho sự phát triển bền vững của toàn ngành.