Thiếu vitamin B12: Nguyên nhân, triệu chứng và cách bổ sung

Vitamin B12 là một trong những vi chất quan trọng đối với cơ thể. Khi thiếu hụt chất này cơ thể sẽ mệt mỏi, suy nhược ảnh hưởng nhiều đến chất lượng cuộc sống. Cùng tìm hiểu nguyên nhân, dấu hiệu và cách điều trị thiếu vitamin B12 qua bài viết dưới đây nhé!

1 Lượng vitamin B12 cần thiết mỗi ngày

Tùy thuộc vào một số yếu tố như tuổi, giới, lối sống hay tình trạng thừa hoặc thiếu B12 mà lượng khuyến cáo của chất này ở mỗi người là khác nhau:

• Người dưới 50 tuổi: 2,4mcg/ngày.
• Người trên 50 tuổi: 2,4mcg/ngày. Tuy nhiên, người già rất khó hấp thu vitamin B12 từ thức ăn nên cần cân nhắc bổ sung các thực phẩm chức năng cần thiết.
• Người ăn chay hoặc ăn chay trường: 2,4mcg/ngày.
• Phụ nữ mang thai: 2,6mcg/mg.
• Người suy dinh dưỡng: 1mg/ngày trong 1 tháng đầu và 125-250 mcg/ngày những tháng tiếp theo.

Xem chi tiết: Vitamin B12 là gì? Tác dụng, cách dùng, tác dụng phụ, thực phẩm giàu vitamin B12

2 Nguyên nhân thiếu vitamin B12

Nguyên nhân

Tình trạng thiếu hụt vitamin B12 có thể là do nhiều nguyên nhân khác nhau đến từ hai lý do chính cung cấp không đủ hoặc hấp thu không đúng cách. Cụ thể là:

• Thiếu vitamin B12 trong chế độ ăn.
• Viêm dạ dày: đây là nguyên nhân hay gặp nhất dẫn tới thiếu vitamin B12. Nguyên nhân là do viêm dạ dày có thể khiến cho HCl trong dạ dày thiếu làm hạn chế hấp thu vitamin B12.
• Thiếu máu ác tính: bệnh lý này dẫn đến tình trạng không thể tạo ra yếu tố nội tại để cơ thể hấp thu vitamin B12 chính xác.
• Các bệnh lý tiêu hóa: một số bệnh lý tiêu hóa như bệnh Crohn, Celiac, rối loạn sử dụng rượu có thể khiến cơ thể không hấp thu đầy đủ vitamin B12.
•  Thiếu hụt Transcobalamin II: đây là rối loạn di truyền hiếm gặp khiến quá trình vận chuyển vitamin B12 bị suy yếu.

Viêm dạ dày có thể dẫn tới thiếu vitamin B12

Các yếu tố nguy cơ

Mặc dù thiếu vitamin B12 có thể gặp ở bất kỳ ai, ở bất cứ lứa tuổi nào nhưng theo như ghi nhận những người từ 60 tuổi trở lên có nguy cơ cao thiếu hụt vitamin B12 hơn những người khác.

3 Triệu chứng khi thiếu vitamin B12

Thiếu vitamin B12 có thể ảnh hưởng đến toàn bộ cơ thể bao gồm thể chất, thần kinh hay tâm lý. Một số triệu chứng sẽ phát triển từ từ và trở nên nặng theo thời gian.

Một số triệu chứng toàn thân có thể gặp ở người bệnh thiếu vitamin B12 là:

• Mệt mỏi kéo dài.
• Buồn nôn, nôn hoặc tiêu chảy.
• Không có cảm giác đói.
• Sụt cân.
• Đau miệng.
• Vàng da.

Một số triệu chứng thần kinh có thể gặp ở người thiếu vitamin B12 là:

• Tê, ngứa tay chân. 
• Giảm tầm nhìn.
• Suy giảm trí nhớ.

Một số triệu chứng tâm lý có thể xuất hiện ở người thiếu vitamin B12 là:

• Tức giận vô cớ.
• Thay đổi tính cách.
• Căng thẳng kéo dài.

Mệt mỏi kéo dài là có thể do thiếu vitamin B12

4 Thiếu vitamin B12 gây bệnh gì?

Thiếu vitamin B12 trong thời gian dài có thể dẫn tới một số biến chứng sau:

• Thiếu máu.
• Suy tim.
• Bất thường thần kinh.
• Tăng nguy cơ mắc ung thư dạ dày hoặc các bệnh tự miễn như đái tháo đường type 1, nhược cơ, viêm khớp dạng thấp,...

5 Cách chẩn đoán

Do các triệu chứng của thiếu vitamin B12 thường nhầm lẫn với các bệnh lý khác nên để chẩn đoán chính xác bệnh lý này, bác sĩ sẽ cân nhắc thực hiện các xét nghiệm máu để đánh giá thiếu vitamin bao gồm:

• Xét nghiệm công thức máu để đánh giá tình trạng thiếu máu.
• Nồng độ vitamin B12.

Xét nghiệm máu giúp chẩn đoán thiếu vitamin B12

6 Khi nào cần gặp bác sĩ?

Các dấu hiệu cần gặp bác sĩ

Mặc dù các triệu chứng của thiếu vitamin B12 thường dễ nhầm lẫn với các bệnh lý khác nên khi xuất hiện những dấu hiệu sau, người bệnh nên đến các cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị:

• Mệt mỏi kéo dài.
• Sụt cân không rõ nguyên nhân.
• Suy giảm trí nhớ.
• Tê tay, chân.
• Thay đổi trí nhớ, suy giảm tầm nhìn.

Khi xuất hiện tê tay chân, người bệnh nên đến các cơ sở y tế

Nơi khám chữa khi thiếu vitamin B12

Nếu gặp các dấu hiệu như trên, bạn có thể đến ngay các cơ sở y tế gần nhất, các bệnh viện chuyên khoa Nội, Dinh dưỡng. Hoặc bất kỳ bệnh viện đa khoa nào tại địa phương để được thăm khám kịp thời.

Ngoài ra, có thể tham khảo một số bệnh viện lớn, uy tín dưới đây để được chẩn đoán và tư vấn điều trị phù hợp, tránh các biến chứng đáng tiếc xảy ra:

• TP. Hồ Chí Minh: Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Nhi Đồng 1, Trung tâm Nutrihome...
• Hà Nội: Bệnh viện Việt Đức, Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện Y học Cổ truyền Hà Nội...

7 Thiếu Vitamin B12 nên ăn gì?

Khi thiếu vitamin B12, người bệnh có thể cân nhắc cung cấp một số loại thực phẩm như:

• Nội tạng động vật: đây là nguồn cung cấp vitamin B12 dồi dào nhất.
• Nghêu: là một loại động vật có vỏ mỏng, chứa lượng vitamin B12 cao.
• Cá mòi: cung cấp tới 554% nhu cầu hàng ngày về vitamin B12.
• Thịt bò: đây là nguồn cung cấp vitamin B12 dồi dào, một miếng thịt 190g chứa 467% nhu cầu hàng ngày.
• Thịt cừu: một khẩu phần thịt cừu có thể cung cấp 20-60% nhu cầu hàng ngày.
• Ngũ cốc: một khẩu phần ngũ cốc 59g nho khô cung cấp tới 62% nhu cầu vitamin B12 hàng ngày.
• Cá ngừ: theo thống kê, 100g cá ngừ nấu chín cung cấp 453% nhu cầu vitamin B12 và 142g thực phẩm này đóng hộp chứa 152% nhu cầu hàng ngày.
• Hàu: 85g hàu cung cấp 496% nhu cầu vitamin B12 mỗi ngày.
• Bạch tuộc: 140g bạch tuộc cung cấp 840% nhu cầu hàng ngày.
• Cá hồi: là nguồn cung cấp vitamin B12 dồi dào cho cơ thể.
• Sữa: cung cấp nhiều chất dinh dưỡng cho cơ thể trong đó có vitamin B12.
• Trứng: một quả trứng luộc chín chứa 0,6 mcg vitamin B12.

Người bệnh cần bổ sung đầy đủ vitamin B12

8 Các phương pháp chữa bệnh 

Tùy thuộc vào nguyên nhân gây thiếu vitamin B12 mà bác sĩ sẽ cân nhắc điều trị thích hợp. Với những bệnh nhân thiếu hụt do thiếu máu ác tính hoặc viêm ruột, bác sĩ sẽ tiến hành bổ sung vitamin B12 qua đường tĩnh mạch để giúp vitamin B12 thực hiện đầy đủ chức năng của mình.

Trong trường hợp thiếu vitamin B12 do chế độ ăn, người bệnh sẽ được cân nhắc bổ sung thực phẩm chức năng hoặc chế độ ăn phù hợp. 

9 Biện pháp phòng ngừa

Hầu hết mọi người có thể phòng ngừa bệnh thiếu vitamin B12 bằng các tiêu thụ những thực phẩm có chứa chất này. Cụ thể là:

• Thực phẩm giàu vitamin B12: thịt đỏ, thịt da cầm, trứng, sữa,...
• Thực phẩm chức năng chứa vitamin và khoáng chất: lưu ý nên tham khảo ý kiến của bác sĩ khi sử dụng.
• Tránh uống rượu, bia: để tránh ảnh hưởng đến quá trình hấp thu vitamin B12 ở hệ tiêu hóa.
• Điều trị bệnh lý tiêu hóa: điều trị tốt các bệnh lý tiêu hóa như bệnh Crohn hay bệnh Celiac.

Nếu muốn sử dụng thực phẩm chức năng, người bệnh nên tham khảo ý kiến bác sĩ

Xem thêm:

• Thiếu vitamin: Nguyên nhân, triệu chứng và cách bổ sung hiệu quả
• Thiếu vitamin D: Nguyên nhân, dấu hiệu và cách bổ sung hiệu quả
• Suy dinh dưỡng: Nguyên nhân, chẩn đoán và cách điều trị hiệu quả 

Hy vọng bài viết đã cung cấp cho bạn các kiến thức về bệnh thiếu Vitamin B12. Đây là bệnh lý rất khó phát hiện nhưng nếu để lâu có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm nên mọi người cần cân nhắc bổ sung đầy đủ vitamin này trong chế độ ăn nhé!