Thí sinh hãy chọn ngành phù hợp đam mê và mục tiêu nghề nghiệp

Phóng viên: Thí sinh cả nước đang cân nhắc từng nguyện vọng xét tuyển để lựa chọn hướng đi tương lai. Bà có lời khuyên nào đến phụ huynh và thí sinh trong việc định hướng và lựa chọn ngành học, trường học phù hợp để phát huy tiềm năng của bản thân và nắm bắt cơ hội của thời đại?

TS Nguyễn Thị Thu Hà, Uỷ viên thường trực Hội đồng tuyển sinh, Trường Đại học Thăng Long: Trong bối cảnh chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và hội nhập quốc tế đang làm thay đổi nhanh chóng thị trường lao động, việc lựa chọn ngành học không chỉ là chọn để vào đại học mà là lựa chọn con đường nghề nghiệp trong tương lai.

Tôi có 3 lời khuyên dành cho các em và phụ huynh:

Thứ nhất, hãy lựa chọn ngành học phù hợp với năng lực, sở trường, đam mê và mục tiêu nghề nghiệp của bản thân, để đảm bảo người học phát huy được thế mạnh cá nhân, duy trì động lực học tập lâu dài và có khả năng thích ứng với sự thay đổi của thị trường lao động. Không nên chạy theo những ngành "hot" hay tâm lý đám đông.

Thứ hai, cần tìm hiểu kỹ chương trình đào tạo, chuẩn đầu ra và cơ hội việc làm. Trong thời đại AI, dù học ngành nào, sinh viên cũng cần được trang bị kỹ năng số, khả năng ứng dụng AI, tư duy phản biện, giải quyết vấn đề và học tập suốt đời để thích ứng với sự thay đổi của thị trường lao động.

 Thứ ba, hãy lựa chọn trường đại học có chương trình đào tạo gắn với thực tiễn, tạo nhiều cơ hội thực hành, thực tập, trải nghiệm doanh nghiệp và khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo.

Đối với phụ huynh, điều quan trọng là đồng hành, tôn trọng năng lực và nguyện vọng của con; đồng thời tìm hiểu kỹ chất lượng đào tạo, đội ngũ giảng viên, điều kiện học tập, mức độ gắn kết với doanh nghiệp, tỷ lệ sinh viên có việc làm sau tốt nghiệp, các cơ hội thực tập, khởi nghiệp và hội nhập quốc tế. Đây là những yếu tố quan trọng góp phần tạo nên năng lực cạnh tranh của người học sau khi ra trường.

 Việc áp đặt lựa chọn ngành nghề theo mong muốn của gia đình có thể dẫn đến những khó khăn trong quá trình học tập và phát triển nghề nghiệp sau này.

 Học ngoại ngữ đang trở thành tiêu chí bắt buộc bên cạnh chuyên môn nghề nghiệp để người trẻ có được vị trí công việc có thu nhập tốt. Theo bà, trường đại học cần làm gì để nâng cao khả năng ngoại ngữ song song với kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp cho sinh viên?

-  Trong bối cảnh hội nhập quốc tế, ngoại ngữ không chỉ còn là lợi thế mà đã trở thành năng lực thiết yếu của người lao động. Để nâng cao năng lực ngoại ngữ cho sinh viên, các trường đại học cần đổi mới việc dạy và học ngoại ngữ theo hướng gắn với học thuật, chuyên ngành và nhu cầu nghề nghiệp, giúp sinh viên sử dụng tiếng Anh trong học tập, nghiên cứu và công việc. Bên cạnh đó, cần xây dựng môi trường học tập quốc tế, tăng cường học phần bằng tiếng Anh trong CTĐT; phát triển học liệu hoặc giảng dạy song ngữ; mở rộng các chương trình trao đổi sinh viên, hợp tác đào tạo với các trường ĐH nước ngoài và tạo điều kiện để sinh viên giao tiếp, làm việc trong môi trường đa văn hóa. Việc sử dụng ngoại ngữ thường xuyên trong quá trình học tập sẽ giúp sinh viên hình thành năng lực sử dụng ngôn ngữ một cách tự nhiên và hiệu quả.

Ngoài ra, cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo trong dạy và học ngoại ngữ; tạo điều kiện để sinh viên tiếp cận các nguồn học liệu quốc tế, các nền tảng học tập trực tuyến và các công cụ hỗ trợ học ngoại ngữ hiện đại giúp sinh viên học tập hiệu quả và chủ động hơn.

 Quan trọng nhất, ngoại ngữ phải được phát triển song hành với chuyên môn, kỹ năng số, tư duy phản biện, giao tiếp và khả năng học tập suốt đời. Khi đó, sinh viên sẽ có đủ năng lực để làm việc trong môi trường trong nước và quốc tế.

Trường ĐH Thăng Long đang từng bước quốc tế hóa chương trình đào tạo, tăng cường các học phần bằng tiếng Anh và ngoại ngữ, đồng thời ứng dụng công nghệ số, AI trong giảng dạy nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của sinh viên sau khi tốt nghiệp. Bên cạnh đó, nhiều hoạt động đổi mới sáng tạo cũng được triển khai, như chương trình xem phim tiếng Anh hằng tuần, góp phần tạo môi trường học tập hiện đại và khuyến khích sinh viên rèn luyện ngoại ngữ.

Đặc biệt, tại Trường Đại học Thăng Long, sinh viên trước khi ra trường cần học ít nhất 2 ngoại ngữ: tiếng Anh (bắt buộc) và một tiếng tự chọn (Nhật, Trung, Hàn, Pháp, Ý). Việc được tiếp cận nhiều ngôn ngữ trong quá trình học tập giúp sinh viên Thăng Long phát triển kỹ năng giao tiếp, công việc và sẵn sàng hội nhập quốc tế sau này.

 Vấn đề được nhiều thí sinh quan tâm đến cơ hội việc làm sau khi tốt nghiệp. Trường có những giải pháp gì để tăng cường kết nối doanh nghiệp, mở rộng cơ hội thực tập và nâng cao tỷ lệ sinh viên có việc làm sau khi ra trường?

 - Hiện nay thị trường lao động có thể thừa nhiều nhưng cũng thiếu rất nhiều nguồn nhân lực có năng lực chuyên môn nghề nghiệp và khả năng làm chủ công nghệ trong hoạt động chuyên môn đối với  tất cả các ngành đào tạo. Tuy nhiên, trong bối cảnh công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và hội nhập quốc tế sâu rộng như hiện nay, đòi hỏi khắt khe nguồn nhân lực để đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động.

Vì vậy, Trường ĐH Thăng Long trong nhiều năm nay và đặc biệt là trong nhiều năm qua đã nỗ lực kết nối với thị trường lao động. Nhà trường có Trung tâm đào tạo ngắn hạn và kết nối doanh nghiệp và đã kết nối được trên 300 doanh nghiệp trong và ngoài nước để đồng hành cùng Nhà trường trong phát triển CTĐT, trong thực hành, thực tập, giảng dạy, company tour, hướng dẫn thực tập, tham gia tọa đàm, talkshow về nghề nghiệp. Hằng năm, chuỗi sự kiện ngày hội việc làm Job Fair với hàng chục doanh nghiệp đa lĩnh vực tham gia mang đến hàng trăm các cơ hội việc làm, đặc biệt cho các sinh viên còn đang ngồi trên ghế nhà trường.

Với mạng lưới đối tác doanh nghiệp rộng lớn lên đến hơn 300 đơn vị uy tín đa lĩnh vực trong nước và quốc tế, sinh viveen năm thứ 3,4 được đăng ký thực tập 6 tháng đến 1 năm với các doanh nghiệp ở nước ngoài. Ở đó các em được thể hiện kỹ năng nghề nghiệp thực tế và được trả lương và trên hết là học tập được các kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp quốc tế. Nhiều sinh viên Trường Đại học Thăng Long được các doanh nghiệp đánh giá cao về năng lực, thái độ và khả năng thích nghi, từ đó được giữ lại làm việc chính thức sau khi hoàn thành chương trình thực tập.

Nhà trường cũng được tăng cường thực tế ngay từ năm đầu, được tham quan, thực hành, trải nghiệm cùng doanh nghiệp; đặc biệt cùng với doanh nghiệp hỗ trợ SV khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo qua các cuộc thi học thuật như Thang Long Business & Marketing Challenge, Đấu trường Logistics… Ngoài ra, việc kết nối với các doanh nghiệp nước ngoài giúp các sinh viên năm thứ 3, 4  được đăng ký thực tập với các doanh nghiệp ở nước ngoài, từ đó có thể thể hiện kỹ năng nghề nghiệp thực tế, được trả lương và trên hết là học tập được các kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp quốc tế.