Chọn ngành cần xuất phát từ nguyện vọng, không nên theo tâm lý đám đông

Từ nay đến 17 giờ ngày 14-7, thí sinh cả nước sẽ điều chỉnh, bổ sung nguyện vọng xét tuyển ĐH 2026. 

Trước những lựa chọn nghề nghiệp của thí sinh, GS-TSKH Hà Huy Khoái, Viện trưởng Viện Toán học và Khoa học ứng dụng Thăng Long, Trưởng Khoa Công nghệ thông tin, Trường ĐH Thăng Long, cho rằng, thí sinh nên chọn ngành xuất phát từ nguyện vọng của mình, không nên chạy theo theo tâm lý đám đông.

“Điều khó nhất đối với mỗi người là không có mục tiêu, còn nếu đã có nguyện vọng và sẵn sàng theo đuổi con đường đó thì sớm muộn cũng thành công”- GS-TSKH Hà Huy Khoái nhấn mạnh.

Theo ông, phương pháp đào tạo hiện nay đang thay đổi để đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Có nhiều trường hợp sinh viên không chọn ngành công nghệ thông tin không phải vì không đam mê mà do e ngại môn Toán. Tuy nhiên, theo ông Khoái vấn đề không nằm ở môn Toán mà ở phương pháp giảng dạy.

Hiện nay, các cơ sở đào tạo ngành này đang đổi mới cách giảng dạy, giúp sinh viên hiểu rõ Toán được ứng dụng ra sao trong công nghệ thông tin. Ví dụ như toán rời rạc phục vụ tư duy thuật toán hoặc đại số tuyến tính được ứng dụng trong thiết kế hệ thống. Khi đó, sinh viên sẽ thấy Toán trở nên gần gũi và cần thiết hơn.

Cũng chung quan điểm này, GS-TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ GD-ĐT cho rằng, điều quan trọng nhất với thí sinh là lựa chọn con đường phù hợp với năng lực, đam mê và khát vọng của bản thân.

GS-TS Nguyễn Tiến Thảo nhận định, Gen Z đang bước vào đại học trong bối cảnh công nghệ thay đổi rất nhanh với sự phát triển của trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu, bán dẫn, robot, năng lượng mới, điện hạt nhân hay đường sắt tốc độ cao. Nhiều nghề sẽ được AI thay thế một phần, đồng thời cũng xuất hiện nhiều ngành nghề mới. Cơ hội sẽ thuộc về những người biết học tập liên tục, thích nghi và kết hợp công nghệ với tư duy nhân văn.

Vì vậy, câu hỏi lớn của mùa tuyển sinh năm nay không chỉ là 'đỗ trường nào?', mà là chọn con đường phù hợp để phát triển năng lực bản thân và tạo giá trị cho xã hội.

Theo GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, thí sinh không nên chọn ngành theo đám đông, vì sĩ diện hay vì chưa hiểu chính mình, mà cần tìm hiểu kỹ chương trình đào tạo, môi trường học tập, cơ hội nghiên cứu, thực hành và việc làm trước khi quyết định.

Đối với phụ huynh, ông mong cha mẹ đồng hành cùng con thay vì áp đặt, kỳ vọng nhưng không tạo áp lực, để các em được lắng nghe, được tôn trọng và trưởng thành từ chính lựa chọn của mình.

Thạc sĩ Nguyễn Quang Trung, Phó Trưởng phòng Truyền thông và Tuyển sinh, Trường Đại học Thương mại, cũng lưu ý thí sinh không nên đăng ký nguyện vọng theo tâm lý đám đông hoặc chạy theo bạn bè mà cần căn cứ vào năng lực, sở thích và định hướng nghề nghiệp của chính mình.

"Theo học trong một môi trường phù hợp và nỗ lực hết mình với ngành đã lựa chọn, dù đó không phải nguyện vọng số một, vẫn có thể mang lại nhiều cơ hội phát triển và thành công trong tương lai"- ông Nguyễn Quang Trung  nói.

Ông Nguyễn Quang Trung  cũng khuyên thí sinh cần xây dựng chiến lược đăng ký nguyện vọng hợp lý thay vì chỉ tập trung vào các ngành có điểm chuẩn cao. Thí sinh có thể áp dụng nguyên tắc "30-40-30" khi sắp xếp nguyện vọng.

Trong đó, 30% số nguyện vọng đầu nên dành cho những ngành hoặc trường yêu thích nhất, dù mức độ cạnh tranh cao. 40% số nguyện vọng tiếp theo là các ngành có điểm chuẩn dự kiến tương đương hoặc thấp hơn một chút so với tổng điểm xét tuyển của bản thân. 30% nguyện vọng còn lại nên là các lựa chọn an toàn, giúp tăng khả năng trúng tuyển.