Viêm da quanh miệng là gì? Nguyên nhân và cách điều trị

Viêm da quanh miệng là bệnh lý da liễu thường gặp với biểu hiện nổi mẩn đỏ, sẩn nhỏ li ti quanh miệng, cằm hoặc mũi. Tình trạng này không chỉ gây ngứa rát, khó chịu mà còn ảnh hưởng lớn đến thẩm mỹ và chất lượng cuộc sống nếu không điều trị đúng cách. Hãy cùng tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây nhé!

1 Viêm da quanh miệng là gì? 

Viêm da quanh miệng là một dạng viêm da mạn tính thường xuất hiện ở vùng quanh miệng, đôi khi lan sang khu vực quanh mũi hoặc mắt. Bệnh đặc trưng bởi các nốt sẩn đỏ nhỏ li ti, cảm giác khô rát, bong tróc hoặc châm chích trên da. Dù tên gọi là quanh miệng nhưng tổn thương thường không xuất hiện sát viền môi mà để lại một khoảng da lành nhỏ quanh môi.

Bệnh viêm da quanh miệng dễ bị nhầm lẫn với mụn trứng cá, viêm da dị ứng hoặc kích ứng mỹ phẩm. Tuy nhiên, điểm khác biệt là các nốt sẩn thường tập trung thành từng mảng quanh miệng và ít xuất hiện nhân mụn đầu đen. Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi nhưng phổ biến hơn ở phụ nữ trẻ và những người từng sử dụng corticoid bôi kéo dài.

Viêm da quanh miệng là một dạng viêm da mạn tính thường xuất hiện ở vùng da quanh miệng

2 Dấu hiệu nhận biết viêm da quanh miệng

Các triệu chứng của viêm da quanh miệng thường khá điển hình và có thể dễ dàng nhận biết bằng mắt thường. Ban đầu, vùng da xung quanh môi sẽ trở nên đỏ ửng, nhạy cảm và dễ kích ứng hơn bình thường. Sau đó, trên da bắt đầu xuất hiện các nốt sẩn nhỏ màu đỏ hoặc hồng mọc thành từng cụm, đôi khi kèm theo mụn mủ chứa dịch trong hoặc vàng nhạt, gây ảnh hưởng đáng kể đến tính thẩm mỹ và khiến người bệnh thiếu tự tin trong giao tiếp.

Không chỉ biểu hiện trên bề mặt da, viêm da quanh miệng còn gây ra nhiều cảm giác khó chịu kéo dài: 

• Ngứa rát và châm chích: Cảm giác này có thể tăng lên khi da tiếp xúc với mỹ phẩm, mồ hôi hoặc ánh nắng mặt trời.
• Da khô và bong tróc: Vùng da bị viêm thường có xu hướng khô ráp, xuất hiện các vảy nhỏ li ti khiến bề mặt da trở nên sần sùi.
• Căng tức da: Khi tình trạng viêm nặng hơn, vùng da quanh miệng có thể bị sưng nhẹ, tạo cảm giác căng tức mỗi khi cử động cơ mặt hoặc ăn uống.

3 Nguyên nhân gây viêm da quanh miệng

Nguyên nhân chính xác gây ra viêm da quanh miệng vẫn chưa được xác định rõ ràng, tuy nhiên các chuyên gia da liễu tin rằng sự mất cân bằng của hàng rào bảo vệ da đóng vai trò then chốt. Yếu tố phổ biến nhất được ghi nhận là việc lạm dụng các loại kem bôi chứa corticosteroid trong thời gian dài, khiến da bị mỏng đi và dễ bị kích ứng.

Ngoài ra, một số yếu tố khác có thể kích hoạt hoặc làm trầm trọng thêm tình trạng bệnh bao gồm: 

• Sản phẩm chăm sóc da: Sử dụng các loại kem dưỡng quá dày, mỹ phẩm có chứa hương liệu mạnh hoặc kem đánh răng có chứa flo.
• Thay đổi nội tiết tố: Sự biến động hormone ở phụ nữ trong chu kỳ kinh nguyệt hoặc khi sử dụng thuốc tránh thai.
• Tác nhân môi trường: Tia UV từ ánh sáng mặt trời, gió mạnh hoặc sự thay đổi thời tiết đột ngột cũng có thể làm bùng phát cơn viêm.
• Vi sinh vật: Sự phát triển quá mức của vi khuẩn hoặc vi nấm như nấm men Candida trên bề mặt da khi sức đề kháng tại chỗ bị suy giảm.

Việc lạm dụng các loại kem bôi chứa corticosteroid, khiến da dễ bị kích ứng

4 Ai dễ bị viêm da quanh miệng?

Viêm da quanh miệng có thể gặp ở bất kỳ ai, tuy nhiên một số nhóm đối tượng sau đây có nguy cơ mắc bệnh cao hơn do đặc điểm nội tiết, cơ địa hoặc thói quen sinh hoạt:

• Phụ nữ từ 20 – 45 tuổi.
• Người có làn da nhạy cảm.
• Người từng lạm dụng corticoid bôi mặt.
• Người thường xuyên makeup hoặc skincare nhiều bước.
• Trẻ em dùng thuốc bôi chứa corticoid.
• Người có tiền sử viêm da cơ địa hoặc dị ứng.

5 Viêm da quanh miệng có nguy hiểm không?

Viêm da quanh miệng không phải là bệnh nguy hiểm đến tính mạng nhưng có thể ảnh hưởng đáng kể đến thẩm mỹ và tâm lý người bệnh. Nếu không điều trị đúng cách, bệnh dễ kéo dài nhiều tháng, tái phát liên tục và để lại thâm đỏ trên da.

Một số trường hợp lạm dụng corticoid hoặc tự ý dùng thuốc không phù hợp còn khiến da bị mỏng, giãn mao mạch, tăng kích ứng và phụ thuộc thuốc. Điều này khiến quá trình điều trị trở nên khó khăn hơn.

Ngoài yếu tố thẩm mỹ, cảm giác nóng rát, khô căng và ngứa ngáy kéo dài cũng làm người bệnh khó chịu trong sinh hoạt hằng ngày. Nhiều người mất tự tin khi giao tiếp do vùng da quanh miệng đỏ và bong tróc rõ rệt.

6 Chẩn đoán viêm da quanh miệng như thế nào?

Việc chẩn đoán viêm da quanh miệng chủ yếu dựa vào thăm khám lâm sàng và đánh giá tổn thương da. Bác sĩ sẽ quan sát vị trí nổi mẩn, đặc điểm nốt sẩn cũng như hỏi về tiền sử sử dụng thuốc hoặc mỹ phẩm. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thêm xét nghiệm để phân biệt với các bệnh lý khác như viêm da tiết bã, trứng cá đỏ, viêm da tiếp xúc dị ứng.

Trong một số trường hợp triệu chứng không điển hình hoặc nghi ngờ có sự nhiễm trùng thứ phát, bác sĩ có thể chỉ định thực hiện một vài xét nghiệm bổ sung:

• Soi tươi, nuôi cấy da: Lấy một mẫu vảy da nhỏ để kiểm tra xem có sự hiện diện của nấm hoặc vi khuẩn hay không.
• Sinh thiết da: Rất hiếm khi thực hiện, chỉ áp dụng khi cần loại trừ các bệnh lý da liễu nghiêm trọng khác có biểu hiện tương tự.
• Test áp da: Để kiểm tra xem người bệnh có bị dị ứng với một thành phần cụ thể nào đó trong mỹ phẩm hay kem đánh răng hay không.

7 Cách điều trị viêm da quanh miệng

Ngưng sử dụng corticoid nếu có

Nếu nguyên nhân liên quan đến corticoid, người bệnh cần ngưng sử dụng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ. Trong giai đoạn đầu sau khi ngưng thuốc, tình trạng đỏ rát có thể bùng phát mạnh hơn khiến nhiều người lo lắng.

Tuy nhiên, đây là phản ứng thường gặp khi da cai corticoid. Việc tiếp tục dùng lại thuốc chỉ khiến bệnh phụ thuộc và tái phát dai dẳng hơn. Người bệnh cần kiên trì và chăm sóc da nhẹ nhàng trong thời gian phục hồi.

Viêm da quanh miệng bôi thuốc gì?

Để kiểm soát tình trạng viêm và giảm bớt các nốt sẩn mụn, bác sĩ thường kê đơn các loại thuốc bôi không chứa steroid. Các lựa chọn phổ biến bao gồm kem bôi kháng sinh như metronidazole, erythromycin hoặc clindamycin giúp ức chế vi khuẩn và giảm viêm hiệu quả.

Ngoài ra, các loại thuốc ức chế calcineurin như Pimecrolimus hoặc Tacrolimus cũng thường được chỉ định để điều chỉnh phản ứng miễn dịch của da mà không gây ra các tác dụng phụ như làm mỏng da.

Bác sĩ có thể chỉ định thuốc bôi chứa kháng sinh để điều trị viêm da quanh miệng

Thuốc uống trong trường hợp trung bình đến nặng

Khi các loại thuốc bôi tại chỗ không mang lại kết quả như mong đợi hoặc tình trạng viêm lan rộng diện tích lớn, thuốc kháng sinh đường uống sẽ được cân nhắc sử dụng. Các nhóm kháng sinh như tetracycline, doxycycline hoặc minocycline thường được kê đơn theo để giúp tiêu diệt vi khuẩn và tăng khả năng kháng viêm. 

Cách trị viêm da quanh miệng tại nhà

Bên cạnh thuốc điều trị, việc chăm sóc da đúng cách tại nhà đóng vai trò quan trọng giúp phục hồi hàng rào bảo vệ da và giảm nguy cơ tái phát. Một số cách chữa viêm da quanh miệng tại nhà bao gồm:

• Rửa mặt bằng sản phẩm dịu nhẹ, không tạo bọt mạnh.
• Tạm ngưng mỹ phẩm dễ gây kích ứng.
• Không chà xát hoặc tẩy tế bào chết vùng tổn thương.
• Dùng kem dưỡng phục hồi da đơn giản, lành tính.
• Uống đủ nước và ngủ đủ giấc.
• Hạn chế thức ăn cay nóng hoặc rượu bia nếu dễ làm da đỏ hơn.

Ngoài ra, người bệnh nên tránh tự áp dụng các mẹo dân gian chưa được kiểm chứng như bôi chanh, tỏi hoặc kem trộn lên vùng da viêm. Những phương pháp này có thể khiến da bỏng rát và tổn thương nghiêm trọng hơn.

8 Cách phòng ngừa viêm da quanh miệng tái phát

Viêm da quanh miệng là bệnh dễ tái phát nếu tiếp tục tiếp xúc với các yếu tố kích thích. Vì vậy, sau điều trị người bệnh vẫn cần duy trì thói quen chăm sóc da phù hợp. Các biện pháp phòng ngừa gồm:

• Không tự ý dùng corticoid bôi mặt.
• Chọn mỹ phẩm dịu nhẹ, ít thành phần kích ứng.
• Đơn giản hóa quy trình skincare.
• Giữ da sạch và đủ ẩm.
• Hạn chế chạm tay lên mặt.
• Làm sạch khẩu trang và vật dụng tiếp xúc với da thường xuyên.
• Thăm khám da liễu khi có dấu hiệu bất thường kéo dài.

Đối với trẻ em, phụ huynh nên dùng thuốc bôi đúng chỉ định và tránh lạm dụng các sản phẩm chứa corticoid. Nếu trẻ nổi mẩn đỏ quanh miệng kéo dài, cần đưa trẻ đi khám để được chẩn đoán chính xác.

Bạn cần thăm khám da liễu ngay khi có các dấu hiệu bất thường

Xem thêm:

• Mụn nước ở tay là dấu hiệu bệnh gì? Cách điều trị hiệu quả
• Bệnh tổ đỉa có lây không? Nguyên nhân và cách điều trị tổ đỉa
• Hăm da: Nguyên nhân, dấu hiệu, cách xử trí và phòng ngừa

Viêm da quanh miệng tuy không phải bệnh lý nguy hiểm nhưng có thể kéo dài dai dẳng, dễ tái phát và ảnh hưởng lớn đến thẩm mỹ cũng như sinh hoạt hằng ngày. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu, xác định đúng nguyên nhân và điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ sẽ giúp kiểm soát bệnh hiệu quả, hạn chế biến chứng trên da. Nếu thấy bài viết hay, hãy chia sẻ cho người thân và bạn bè cùng biết nhé!