'Sửa' tim cho bé sinh non chỉ nặng 1,5kg bị dị tật tim bẩm sinh phức tạp

Bệnh nhi quê Phú Thọ, sinh ngày 11/6/2026. Ngay sau khi chào đời, bé rơi vào tình trạng suy hô hấp nặng và được chuyển cấp cứu tới Bệnh viện Nhi Hà Nội.

Trong quá trình điều trị nhiễm trùng phổi, các bác sĩ phát hiện trẻ mắc nhiều dị tật tim bẩm sinh gồm thông liên thất, thiểu sản quai động mạch chủ và còn ống động mạch.

Sau hai tuần hồi sức, bệnh nhi được chuyển tới Bệnh viện Tim Hà Nội để tiếp tục điều trị. Tại đây, các bác sĩ xác định trẻ mắc nhiều tổn thương tim phức tạp hơn, bao gồm thông liên thất, thông liên nhĩ, còn ống động mạch lớn, thiểu sản quai động mạch chủ, hẹp khít eo động mạch chủ, hở van ba lá và tăng áp động mạch phổi nặng.

Sau khi hội chẩn, các chuyên gia đánh giá nếu chỉ điều trị hồi sức mà không can thiệp phẫu thuật, khả năng sống của trẻ gần như không còn.

PGS.TS Nguyễn Sinh Hiền, Giám đốc Bệnh viện Tim Hà Nội, cho biết phương án phẫu thuật chia làm hai giai đoạn không khả thi do bệnh nhi hẹp đồng thời cả quai và eo động mạch chủ. Vì vậy, ê-kíp quyết định thực hiện phẫu thuật sửa chữa toàn bộ trong một lần mổ, đồng thời phải sử dụng tuần hoàn ngoài cơ thể - kỹ thuật tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với trẻ sinh non có cân nặng rất thấp.

Trong ca mổ kéo dài hơn 5 giờ, các bác sĩ tiến hành vá các lỗ thông lớn trong tim, tạo hình quai và eo động mạch chủ. Khi sửa chữa vùng quai động mạch chủ, não được tưới máu chọn lọc kết hợp hạ thân nhiệt sâu nhằm bảo vệ các cơ quan trong cơ thể.

Theo ThS.BS Nguyễn Đăng Hùng, phụ trách Khoa Ngoại nhi, đây là ca phẫu thuật có độ khó rất cao vì phải xử lý đồng thời các tổn thương trong và ngoài tim trên cơ thể trẻ sinh non có mô rất mỏng, dễ rách và chảy máu.

Bên cạnh đó, việc sử dụng máy tuần hoàn ngoài cơ thể ở bệnh nhi chỉ nặng 1,5kg là thách thức lớn do tổng lượng máu trong cơ thể rất ít. Quá trình chạy máy đòi hỏi phải pha loãng máu và sử dụng thuốc chống đông, làm tăng nguy cơ xuất huyết não, rối loạn đông máu, rối loạn điện giải cũng như tổn thương các cơ quan nếu không được kiểm soát chặt chẽ. Vì vậy, ca mổ yêu cầu sự phối hợp chính xác giữa phẫu thuật viên, bác sĩ gây mê và ê-kíp vận hành tuần hoàn ngoài cơ thể.

Sau phẫu thuật, bệnh nhi được chuyển về Khoa Hồi sức Ngoại nhi để tiếp tục theo dõi và điều trị.

Theo ThS.BS Nguyễn Đăng Hùng, thách thức lớn nhất trong giai đoạn hồi sức là kiểm soát nhiễm trùng bởi trẻ sinh non vốn đã suy giảm miễn dịch, lại vừa trải qua đại phẫu. Song song với đó, các bác sĩ tập trung phục hồi chức năng hô hấp do phổi của trẻ đã tổn thương từ sau sinh và phải thở máy kéo dài khiến cơ hô hấp suy yếu.

Đến nay, tình trạng của bệnh nhi được đánh giá tiến triển tốt. Các bác sĩ đang tiếp tục hồi sức, nuôi dưỡng tĩnh mạch và chuẩn bị cho trẻ tập ăn trở lại.

Theo lãnh đạo Bệnh viện Tim Hà Nội, phẫu thuật tim hở sửa chữa đồng thời nhiều dị tật tim bẩm sinh trên trẻ sinh non chỉ nặng 1,5kg là trường hợp rất hiếm gặp, chỉ có thể thực hiện tại các trung tâm tim mạch chuyên sâu. Thành công của ca mổ cho thấy năng lực chuyên môn và khả năng phối hợp đa chuyên khoa trong điều trị những ca bệnh đặc biệt phức tạp.