Giáo dục an toàn giao thông: Xây dựng nền tảng văn hóa từ mái trường Thủ đô

Trực tiếp trải nghiệm, thấm thía bài học

Sáng 14/11 tại Trường THCS Nguyễn Trường Tộ (phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội), sân trường được biến hóa thành một không gian thực hành sôi động với mô hình giao lộ, vạch sang đường và các biển báo giao thông được dựng lên sinh động, giúp hơn một nghìn học sinh tiếp cận bài học một cách trực quan và thực tế nhất. Chương trình do Ban ATGT TP phối hợp cùng Học viện Cảnh sát Nhân dân tổ chức, không chỉ phổ biến luật giao thông mà còn tập huấn kỹ năng điều khiển phương tiện an toàn.

Các em học sinh được hướng dẫn từng bước đội mũ bảo hiểm đúng cách, cách ngồi xe gắn máy an toàn, cùng nhiều kỹ năng thiết thực khác qua mô hình giáo dục trải nghiệm. Sự kết hợp giữa thuyết trình, hỏi đáp, mô phỏng và thực hành đã giúp bài học trở nên sinh động, dễ hiểu và dễ nhớ hơn nhiều so với cách học lý thuyết khô cứng thông thường.

Đại diện Trường THCS Nguyễn Trường Tộ đánh giá cao chương trình tuyên truyền: “Trong bối cảnh học sinh THCS bắt đầu tự đi học bằng xe đạp điện, xe máy điện, trang bị kiến thức và kỹ năng an toàn là hết sức cấp thiết để phòng tránh tai nạn”.

Không chỉ giáo viên, phụ huynh mà chính các học sinh cũng bày tỏ sự hào hứng với phương pháp giáo dục trực quan, thực hành. Em Nguyễn Minh Khôi (lớp 8) chia sẻ: “Trước đây em đi xe đạp điện mà chỉ đoán ý nghĩa biển báo, giờ em đã hiểu rõ khi nào cần dừng, nhường đường. Em cũng ý thức được sự nguy hiểm chỉ cần lơ là một chút khi tham gia giao thông.”

Em Trần Hải Lam (lớp 7) nhớ nhất phần học cách đội mũ bảo hiểm đúng cách: “Em từng nghĩ đội mũ lên đầu là đủ, không cần cài quai. Nhưng khi xem video mô phỏng, em hiểu rằng nếu quai lỏng thì tai nạn xảy ra, mũ có thể bay mất tác dụng bảo vệ".

Em Lê Quỳnh Chi (lớp 9) chia sẻ sau khi xem các tình huống mô phỏng tai nạn: “Nhiều bạn chủ quan khi đi xe đạp điện, nghĩ không nguy hiểm bằng xe máy. Nhưng qua video em thấy hậu quả rất lớn. Em sẽ cẩn thận hơn và nhắc bạn bè cùng chấp hành luật".

Ý thức an toàn giao thông - vấn đề chưa thể xem nhẹ

Thiếu tá Nguyễn Như Linh, báo cáo viên từ Học viện Cảnh sát Nhân dân, chia sẻ thực trạng đáng báo động về ý thức giao thông của nhiều học sinh hiện nay. Theo ông, phần lớn các em chưa được trang bị đầy đủ kiến thức nền tảng như hiểu về tín hiệu giao thông, quy tắc nhường đường hay các quy định bắt buộc khi điều khiển xe đạp điện, xe máy điện.

Thậm chí, nhiều em đội mũ bảo hiểm nhưng không cài quai, hoặc cài lỏng, điều này rất nguy hiểm trong trường hợp tai nạn. Ông Linh nhấn mạnh: “Ý thức an toàn của học sinh phản ánh rất rõ qua hành vi của người lớn – phụ huynh, thầy cô. Nếu người lớn còn vi phạm, thiếu gương mẫu thì rất khó để trẻ hình thành thói quen đúng đắn”.

Bản thân việc nhiều phụ huynh chưa chú trọng việc đội mũ cho con, hay vi phạm quy định dừng đỗ trước cổng trường cũng đang góp phần tạo nên thói quen không an toàn cho học sinh.

Một vấn đề đang gây lo ngại là sự lan truyền nhanh chóng các video cổ vũ hành vi nguy hiểm như đua xe, đánh võng trên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, Tiktok, Youtube. Thiếu tá Linh cảnh báo, nhiều học sinh dễ bị ảnh hưởng và kích thích bởi các hành vi này nếu thiếu sự định hướng kịp thời từ gia đình và nhà trường.

Ông nhấn mạnh, giáo dục ATGT hiện nay không chỉ đơn thuần là dạy các quy tắc luật lệ, mà còn cần giúp trẻ biết cách nhận diện, chọn lọc thông tin đúng sai trong môi trường số – một kỹ năng thiết yếu trong thời đại kỹ thuật số.

Hướng tới văn hóa giao thông bền vững từ mái trường

Thiếu tá Linh khẳng định, công tác tuyên truyền ATGT không thể chỉ dựa vào lý thuyết truyền thống. Với thế hệ học sinh lớn lên trong thời đại số, các phương pháp giáo dục cũng cần được đổi mới, sáng tạo hơn.

“Chúng ta cần lồng ghép hình ảnh trực quan, mô phỏng tình huống thực tế, thậm chí sử dụng công nghệ thực tế ảo hay video tương tác để học sinh có thể nhìn thấy, nghe thấy và trải nghiệm. Đây là cách tiếp cận phù hợp nhất với thế hệ trẻ hiện nay vốn gắn bó với điện thoại, máy tính bảng và mạng xã hội,” ông nói.

Từ kinh nghiệm thực tiễn tại các địa phương và mô hình đào tạo kỹ năng cho giáo viên, ông Linh đề xuất Hà Nội mở rộng phương pháp thực hành, trải nghiệm thay vì chỉ truyền đạt lý thuyết suông. Việc cho giáo viên được hướng dẫn cách mô phỏng tình huống, phân tích lỗi, chỉ ra rủi ro sẽ giúp học sinh nhớ lâu và thay đổi hành vi một cách tích cực.

Không chỉ dừng lại ở việc truyền tải kiến thức, các buổi tuyên truyền như tại Trường THCS Nguyễn Trường Tộ đang góp phần xây dựng nền tảng văn hóa giao thông an toàn và bền vững cho Thủ đô. Khi nhận thức, kỹ năng và ý thức được trau dồi từ sớm, nguy cơ tai nạn trong giới trẻ sẽ dần được hạn chế.

Nhà trường cam kết tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Ban ATGT Hà Nội để mở rộng các mô hình giáo dục trực quan, đồng thời tích hợp nội dung an toàn giao thông vào chương trình ngoại khóa và rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh.

Với sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan chức năng, nhà trường và gia đình, những chương trình như thế này không chỉ mang lại kiến thức, mà còn gieo mầm cho một thế hệ công dân tham gia giao thông có văn hóa, tôn trọng pháp luật và ý thức bảo vệ bản thân cũng như cộng đồng.