Đau thận: Nguyên nhân, dấu hiệu cảnh báo và cách điều trị

Đau thận là tình trạng đau xuất hiện ở vùng hông lưng, gần vị trí của hai quả thận và có thể lan xuống bụng dưới hoặc vùng bẹn. Tuy nhiên, không ít người dễ nhầm lẫn đau thận với đau lưng thông thường, khiến bệnh có nguy cơ tiến triển nghiêm trọng hơn. Hãy cùng tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây nhé!

1 Đau thận là gì?

Đau thận là cảm giác đau hoặc khó chịu xuất phát từ một hoặc cả hai quả thận. Thận nằm ở phía sau ổ bụng, gần hai bên cột sống và ngay dưới xương sườn cuối. Vì vậy, cơn đau thường xuất hiện ở vùng hông lưng hoặc mạn sườn thay vì chính giữa lưng.

Cơn đau thận có thể âm ỉ kéo dài hoặc dữ dội từng cơn, tùy nguyên nhân gây bệnh. Một số trường hợp đau lan xuống bụng dưới, bẹn hoặc cơ quan sinh dục. Đau thận thường liên quan đến nhiễm trùng, sỏi thận, tắc nghẽn hoặc chấn thương.

Đau thận có thể xuất hiện ở một bên hay cả hai bên quả thận

2 Cách phân biệt đau thận với đau lưng thông thường

Bạn có thể phân biệt đau thận với đau lưng thông thường qua các đặc điểm sau đây:

3 Dấu hiệu đau thận thường gặp

Dưới đây là các triệu chứng đau thận điển hình nhất mà người bệnh thường xuyên gặp phải:

• Đau quặn thắt vùng hông lưng: Cơn đau xuất hiện đột ngột ở vùng mạn sườn dưới, sau đó lan dần xuống vùng bụng dưới, hông và cơ quan sinh dục.
• Bất thường khi đi tiểu: Người bệnh thường có cảm giác tiểu buốt, tiểu rắt, đi tiểu nhiều lần trong ngày (đặc biệt là ban đêm) nhưng lượng nước tiểu mỗi lần rất ít.
• Thay đổi màu sắc nước tiểu: Nước tiểu không còn trong suốt mà chuyển sang màu đục, có bọt lâu tan hoặc nguy hiểm hơn là có màu hồng, đỏ do lẫn máu.
• Sốt và ớn lạnh: Đây là dấu hiệu cho thấy hệ thống tiết niệu đang bị vi khuẩn tấn công gây viêm nhiễm cấp tính.
• Buồn nôn và nôn mửa: Sự tích tụ chất độc trong cơ thể do thận giảm khả năng lọc sẽ tác động lên hệ tiêu hóa, gây ra cảm giác chán ăn và nôn mửa.

Xem thêm: 12 dấu hiệu cảnh báo bệnh thận và các thực phẩm nên ăn

4 Nguyên nhân gây đau thận phổ biến

Tình trạng bị đau thận phần lớn xuất phát từ các tổn thương thực thể bên trong nhu mô thận hoặc do sự tắc nghẽn của đường dẫn nước tiểu. Việc xác định chính xác nguyên nhân là yếu tố quyết định để bác sĩ đưa ra phác đồ điều trị phù hợp và ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm.

Các nguyên nhân phổ biến nhất dẫn đến hiện tượng này bao gồm:

• Sỏi thận: Các tinh thể khoáng chất tích tụ lâu ngày hình thành nên sỏi, khi chúng di chuyển và kẹt lại ở niệu quản sẽ gây tắc nghẽn dòng chảy, làm thận ứ nước và co thắt dữ dội.
• Nhiễm trùng thận (Viêm thận bể thận): Vi khuẩn từ bàng quang di chuyển ngược dòng lên thận, gây viêm nhiễm cấp tính khiến bao thận bị sưng nề và đau đớn.
• Chấn thương thận: Các va đập mạnh do tai nạn giao thông, tai nạn lao động hoặc chơi thể thao va chạm trực tiếp vào vùng mạn sườn có thể gây bầm dập hoặc rách nhu mô thận.
• Thận đa nang: Đây là một bệnh lý di truyền khiến nhiều nang chứa dịch phát triển bên trong thận, làm thận phình to dần và chèn ép các cơ quan xung quanh gây đau âm ỉ.
• Tắc nghẽn động mạch hoặc tĩnh mạch thận: Sự xuất hiện của cục máu đông làm gián đoạn dòng máu nuôi dưỡng thận, dẫn đến tình trạng nhồi máu thận và gây ra cơn đau nhói đột ngột.

Sỏi thận là nguyên nhân phổ biến gây đau thận

5 Ai dễ bị đau thận?

Bất kỳ ai cũng có thể bị đau thận, tuy nhiên có những nhóm đối tượng sau đây có nguy cơ bị cao hơn: 

• Người lười uống nước: Thói quen uống quá ít nước khiến nước tiểu bị cô đặc, tạo điều kiện thuận lợi cho các tinh thể khoáng chất lắng đọng thành sỏi và vi khuẩn phát triển.
• Bệnh nhân tiểu đường và cao huyết áp: Đây là hai căn bệnh mãn tính hàng đầu gây ảnh hưởng đến các mạch máu nhỏ trong thận, làm suy giảm chức năng lọc và dễ dẫn đến suy thận.
• Người có thói quen nhịn tiểu: Việc nhịn tiểu thường xuyên khiến bàng quang bị quá tải, nước tiểu bị ứ đọng tạo cơ hội cho vi khuẩn lội ngược dòng lên gây viêm thận.
• Người lạm dụng thuốc giảm đau: Sử dụng các loại thuốc kháng viêm không steroid (NSAIDs) như ibuprofen, naproxen trong thời gian dài mà không có chỉ định của bác sĩ sẽ gây độc trực tiếp cho thận.

6 Đau thận có nguy hiểm không?

Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, các tổn thương tại thận có thể làm suy giảm khả năng lọc máu, đào thải độc tố và duy trì cân bằng nước điện giải của cơ thể. Trong nhiều trường hợp, đau thận kéo dài có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như suy giảm chức năng thận, ứ nước thận, tăng huyết áp mạn tính hoặc nhiễm trùng thận gây nhiễm trùng huyết.

Đặc biệt, nếu bệnh tiến triển thành suy thận mạn, người bệnh có thể phải chạy thận nhân tạo hoặc ghép thận để duy trì sự sống. Vì vậy, việc thăm khám sớm và điều trị đúng nguyên nhân đóng vai trò rất quan trọng trong việc bảo vệ chức năng thận và ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm.

7 Khi nào đau thận cần đi khám bác sĩ ngay?

Bạn hãy đến bệnh viện nếu cơn đau của bạn đi kèm với các biểu hiện sau:

• Cơn đau xuất hiện đột ngột, dữ dội đến mức bạn không thể ngồi yên hoặc tìm được tư thế nào để giảm đau.
• Sốt cao kèm theo rét run liên tục, cơ thể mệt mỏi rã rời và có hiện tượng mê sảng.
• Hoàn toàn không đi tiểu được (bí tiểu) hoặc lượng nước tiểu giảm đột ngột trong vòng 24 giờ.
• Nước tiểu có màu đỏ tươi hoặc lẫn nhiều cục máu đông.
• Xuất hiện tình trạng nôn mửa liên tục, không thể ăn uống hay giữ lại bất kỳ chất lỏng nào trong cơ thể.

8 Cách chẩn đoán đau thận

Bác sĩ sẽ tiến hành thăm khám lâm sàng bằng cách hỏi về tiền sử bệnh, tính chất cơn đau và thực hiện nghiệm pháp gõ vùng hông lưng. Bên cạnh đó, bác sĩ có thể thực hiện các phương pháp xét nghiệm sau đây:

• Xét nghiệm nước tiểu: Giúp kiểm tra sự hiện diện của hồng cầu (chảy máu), bạch cầu (nhiễm trùng), vi khuẩn hoặc các tinh thể khoáng chất hình thành sỏi.
• Xét nghiệm máu: Đánh giá chức năng thận thông qua các chỉ số như Creatinine và BUN (Blood Urea Nitrogen), đồng thời kiểm tra số lượng bạch cầu để xác định mức độ viêm nhiễm.
• Siêu âm hệ tiết niệu: Phương pháp nhanh chóng, không xâm lấn giúp bác sĩ quan sát hình thái của thận, phát hiện sỏi, tình trạng ứ nước hoặc các nang thận.
• Chụp cắt lớp vi tính (CT Scan): Đây là tiêu chuẩn vàng giúp hình dung rõ nét toàn bộ hệ thống tiết niệu, phát hiện được cả những viên sỏi kích thước rất nhỏ hoặc các tổn thương mạch máu phức tạp.

Bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm máu và nước tiểu để chẩn đoán đau thận

9 Cách điều trị đau thận

Tùy thuộc vào kết quả chẩn đoán, bác sĩ sẽ chỉ định các phương pháp điều trị sau đây:

• Sử dụng thuốc kháng sinh: Được chỉ định bắt buộc và nghiêm ngặt trong các trường hợp đau do nhiễm trùng đường tiết niệu hoặc viêm đài bể thận.
• Thuốc giảm đau và giãn cơ trơn: Bác sĩ có thể kê đơn các thuốc giảm đau chuyên dụng kết hợp thuốc làm giãn niệu quản để giúp sỏi nhỏ dễ dàng thoát ra ngoài.
• Can thiệp ngoại khoa tán sỏi: Đối với sỏi có kích thước lớn gây tắc nghẽn, các phương pháp như tán sỏi ngoài cơ thể, tán sỏi qua da hoặc phẫu thuật nội soi sẽ được thực hiện để giải phóng đường tiểu.
• Truyền dịch và cân bằng điện giải: Được áp dụng tại bệnh viện cho những bệnh nhân bị mất nước do nôn mửa hoặc cần tăng cường lưu lượng tuần hoàn qua thận để đào thải độc tố.

10 Cách phòng ngừa đau thận

Đau thận hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu duy trì thói quen sống khoa học và chăm sóc sức khỏe đúng cách: 

• Uống đủ nước mỗi ngày: Đảm bảo cung cấp cho cơ thể từ 1.5 - 2 lít nước lọc mỗi ngày để giúp thận dễ dàng hòa tan các khoáng chất và đào thải độc tố ra ngoài.
• Không nhịn tiểu: Hãy đi tiểu ngay khi cơ thể có nhu cầu để tránh làm bàng quang bị giãn căng và giảm nguy cơ vi khuẩn tích tụ gây viêm nhiễm ngược dòng.
• Xây dựng chế độ ăn lành mạnh: Giảm lượng muối trong khẩu phần ăn, hạn chế các thực phẩm giàu oxalat như socola, các loại hạt) và giảm ăn đạm động vật quá mức để ngăn ngừa hình thành sỏi.
• Sử dụng thuốc có trách nhiệm: Tuyệt đối không tự ý lạm dụng các loại thuốc giảm đau, thuốc kháng sinh hoặc các bài thuốc dân gian không rõ nguồn gốc khi chưa có tư vấn từ nhân viên y tế.
• Kiểm soát tốt bệnh lý nền: Nếu bạn bị tiểu đường hoặc cao huyết áp, hãy tuân thủ lịch khám định kỳ và uống thuốc đều đặn để giữ các chỉ số này ở mức an toàn, tránh gây áp lực lên thận.

Uống đủ 2 lít nước mỗi ngày giúp phòng ngừa bệnh đau thận

Xem thêm:

• Bệnh nang thận là gì? Nguyên nhân, dấu hiệu và cách điều trị
• Sỏi thận bao nhiêu mm thì phải mổ? Kích thước sỏi nguy hiểm cần lưu ý
• Thận ứ nước: Nguyên nhân và cách điều trị hiệu quả

Việc nhận biết sớm các dấu hiệu đau thận như đau vùng hông lưng, tiểu buốt, tiểu ra máu hoặc sốt sẽ giúp người bệnh chủ động thăm khám và điều trị kịp thời, hạn chế nguy cơ biến chứng nghiêm trọng. Nếu thấy bài viết hay, hãy chia sẻ ngay cho bạn bè và người thân cùng biết nhé!