Đau đầu do thay đổi thời tiết: Nguyên nhân, cách giảm đau

Đau đầu do thay đổi thời tiết là tình trạng khá thường gặp, đặc biệt khi trời mưa, trở lạnh, nắng nóng hoặc giao mùa. Cơn đau có thể chỉ âm ỉ vài giờ nhưng cũng có thể kéo dài, tái phát nhiều lần và ảnh hưởng đến giấc ngủ, công việc, sinh hoạt hằng ngày. Cùng tìm hiểu nguyên nhân, cách giảm đau và phòng ngừa qua bài viết sau!

1 Đau đầu do thay đổi thời tiết là gì?

Khái niệm đau đầu do thay đổi thời tiết

Đau đầu do thay đổi thời tiết là tình trạng cơn đau đầu xuất hiện hoặc trở nên nặng hơn khi thời tiết thay đổi. Tình trạng này thường gặp khi trời mưa, trước cơn bão, nắng nóng kéo dài, lạnh đột ngột, độ ẩm cao hoặc trong thời điểm giao mùa.

Tuy nhiên, không phải mọi cơn đau đầu khi trời mưa đều do thời tiết. Trong nhiều trường hợp, thời tiết thất thường chỉ là yếu tố kích hoạt, còn cơ địa đau nửa đầu, viêm xoang, thiếu ngủ, căng thẳng hoặc mất nước mới là nền tảng khiến cơn đau dễ xuất hiện hơn.

Thay đổi thời tiết có thể liên quan đến sự thay đổi áp suất khí quyển và nhiệt độ, từ đó kích hoạt cơn đau đầu hoặc migraine ở một số người nhạy cảm.

Ai dễ bị đau đầu khi thời tiết thay đổi?

Một số nhóm người thường dễ bị đau đầu khi giao mùa hoặc khi thời tiết thất thường hơn, bao gồm:

• Người có tiền sử đau nửa đầu hoặc migraine.
• Người bị đau đầu xoang, viêm xoang hoặc dị ứng mũi xoang.
• Người thường xuyên thiếu ngủ, căng thẳng hoặc làm việc nhiều với máy tính.
• Người dễ mất nước khi trời nóng, vận động nhiều hoặc uống ít nước.
• Người có lịch sinh hoạt thất thường, hay bỏ bữa hoặc làm việc quá sức.

Migraine là tình trạng đau đầu từng cơn, thường đau nhói hoặc đau theo mạch đập, có thể kèm buồn nôn, nhạy cảm với ánh sáng, âm thanh hoặc mùi. Ở người có tiền sử migraine, thay đổi thời tiết có thể làm hệ thần kinh nhạy cảm hơn và khiến cơn đau dễ bị kích hoạt.

Đau đầu do thời tiết là tình trạng cơn đau đầu xuất hiện khi thời tiết thay đổi

2 Vì sao thay đổi thời tiết gây đau đầu?

Thay đổi áp suất khí quyển

Áp suất khí quyển là áp lực của không khí xung quanh cơ thể. Khi áp suất không khí thay đổi, đặc biệt trước khi trời mưa, có bão hoặc thời tiết chuyển nhanh, một số người có thể xuất hiện đau đầu do áp suất khí quyển.

Cơ chế này có thể liên quan đến sự thay đổi áp lực trong xoang, mạch máu hoặc cách hệ thần kinh cảm nhận tín hiệu đau. Ở người nhạy cảm, thay đổi áp suất có thể làm cơn đau nửa đầu do thời tiết xuất hiện rõ hơn, nhất là khi đi kèm thiếu ngủ, căng thẳng hoặc mệt mỏi.

Nhiệt độ và độ ẩm thay đổi

Thay đổi nhiệt độ, độ ẩm cao, không khí quá khô hoặc nóng lạnh thất thường đều có thể khiến cơ thể khó thích nghi. Ví dụ, đi từ ngoài trời nắng nóng vào phòng lạnh quá nhanh, tắm nước quá lạnh sau khi đi mưa hoặc không giữ ấm vùng đầu cổ khi trời trở lạnh có thể khiến cơn đau đầu dễ xuất hiện hơn.

Trong thời tiết giao mùa, cơ thể cần thời gian để thích nghi với sự thay đổi nhiệt độ và độ ẩm. Với người có cơ địa migraine, viêm xoang hoặc đau đầu xoang, các yếu tố này có thể làm triệu chứng khó chịu hơn.

Mất nước, căng thẳng và thiếu ngủ

Mất nước là yếu tố thường bị bỏ qua khi nói về đau đầu do thời tiết. Khi trời nóng, cơ thể đổ mồ hôi nhiều hơn. Nếu không uống đủ nước, nguy cơ đau đầu, mệt mỏi và chóng mặt có thể tăng lên.

Căng thẳng, thiếu ngủ, bỏ bữa hoặc làm việc quá sức cũng có thể làm não bộ nhạy cảm hơn với các tác nhân kích hoạt. Vì vậy, phòng ngừa đau đầu không chỉ là theo dõi thời tiết mà còn cần duy trì ngủ đủ giấc, uống đủ nước và ăn uống điều độ.

Xáo trộn chất dẫn truyền thần kinh

Serotonin là một chất dẫn truyền thần kinh, có vai trò trong điều hòa cảm giác đau, tâm trạng và một số cơ chế liên quan đến migraine. Ở người bị migraine, thay đổi thời tiết có thể tác động đến sự nhạy cảm của hệ thần kinh, khiến cơn đau dễ khởi phát hơn.

Nội dung này chỉ giúp giải thích cơ chế đau nửa đầu ở mức cơ bản. Nếu cơn đau đầu tái phát nhiều lần, đau một bên đầu, kèm buồn nôn hoặc nhạy cảm ánh sáng, người bệnh nên thăm khám để được đánh giá chính xác hơn.

Các nguyên nhân gây đau đầu thường gặp khi thay đổi thời tiết

3 Triệu chứng đau đầu do thay đổi thời tiết

Dấu hiệu đau đầu thường gặp

Triệu chứng đau đầu có thể khác nhau ở từng người. Một số người chỉ đau âm ỉ, căng tức vùng trán hoặc thái dương; trong khi người khác có thể đau nhói, đau theo từng cơn hoặc đau tăng khi vận động.

Vị trí đau thường gặp gồm:

• Đau một bên đầu.
• Đau hai bên thái dương.
• Đau vùng trán hoặc quanh hốc mắt.
• Đau vùng gáy, cổ, vai.
• Đau đầu khi trời chuyển mùa, kéo dài vài giờ hoặc cả ngày.

Nếu thời tiết tiếp tục thay đổi, cơn đau đầu có thể tái phát trong nhiều ngày. Tuy nhiên, mức độ đau, thời gian kéo dài và triệu chứng đi kèm mới là yếu tố quan trọng để đánh giá có cần đi khám hay không.

Triệu chứng đi kèm có thể xuất hiện

Đau đầu do thời tiết có thể đi kèm một số biểu hiện như buồn nôn, chóng mặt, mệt mỏi, nhạy cảm ánh sáng, khó chịu với âm thanh hoặc mùi. Đây là những triệu chứng thường gặp hơn ở người có cơ địa migraine.

Một số người có thể đau quanh xoang, nặng vùng mặt, nghẹt mũi, chảy nước mắt hoặc chảy dịch mũi sau. Những biểu hiện này gợi ý cơn đau có thể liên quan đến đau đầu xoang hoặc viêm xoang, đặc biệt khi xuất hiện cùng nghẹt mũi, dịch mũi đặc hoặc đau tăng khi cúi đầu.

Các triệu chứng đau đầu thường gặp do thời tiết

Phân biệt với đau nửa đầu và đau đầu xoang

Đau đầu do thay đổi thời tiết có thể chồng lấp với migraine hoặc đau đầu xoang, nên người bệnh không nên tự chẩn đoán nếu cơn đau kéo dài hoặc tái phát nhiều lần.

Nếu khó phân biệt đau đầu thời tiết và đau nửa đầu, hoặc cơn đau kèm triệu chứng đi kèm bất thường, người bệnh nên thăm khám để được tư vấn phù hợp.

4 Cách giảm đau đầu khi thời tiết thay đổi

Nghỉ ngơi trong không gian yên tĩnh

Cách giảm đau đầu đơn giản nhất là nghỉ ngơi ở nơi thoáng khí, ánh sáng dịu và ít tiếng ồn. Khi đang có cơn đau đầu, bạn nên hạn chế nhìn màn hình điện thoại, máy tính hoặc tiếp tục làm việc căng thẳng.

Có thể kết hợp thở chậm, thả lỏng vai gáy và nhắm mắt trong vài phút để giảm cảm giác khó chịu. Với người nhạy cảm ánh sáng, việc giảm ánh sáng mạnh có thể giúp cơn đau dễ chịu hơn.

Chườm lạnh hoặc chườm ấm đúng cách

Chườm lạnh vùng trán, thái dương hoặc sau gáy có thể giúp giảm đau tạm thời, nhất là khi cơn đau có cảm giác nóng, căng hoặc nhói. Nên bọc đá trong khăn mềm, không đặt đá trực tiếp lên da để tránh kích ứng hoặc bỏng lạnh.

Nếu đau vùng gáy, cổ, vai do căng cơ, chườm ấm có thể phù hợp hơn. Mỗi lần chườm nên khoảng 10 - 15 phút, sau đó nghỉ một lúc rồi mới tiếp tục nếu cần. Tùy cơ địa, bạn có thể chọn chườm lạnh hoặc chườm ấm theo cách khiến cơ thể dễ chịu hơn.

Uống đủ nước và ăn uống nhẹ nhàng

Uống đủ nước rất quan trọng, đặc biệt khi trời nóng, ra nhiều mồ hôi hoặc làm việc ngoài trời. Nếu đau đầu xuất hiện sau khi bỏ bữa, bạn có thể ăn nhẹ bằng thực phẩm dễ tiêu như cháo, bánh mì, sữa, trái cây hoặc các món mềm.

Nên hạn chế rượu bia, quá nhiều caffeine, bột ngọt hoặc những thực phẩm từng khiến cơn đau đầu xuất hiện. Tuy nhiên, không phải ai đau đầu cũng cần kiêng caffeine tuyệt đối. Tốt nhất, bạn nên theo dõi phản ứng của cơ thể để nhận biết thực phẩm kích thích đau đầu của riêng mình.

Dùng thuốc giảm đau khi cần

Một số thuốc giảm đau không kê đơn như Paracetamol hoặc Ibuprofen có thể được dùng khi cơn đau ảnh hưởng đến sinh hoạt. Thuốc không kê đơn là thuốc có thể mua không cần đơn bác sĩ, nhưng vẫn cần dùng đúng hướng dẫn để hạn chế tác dụng phụ.

Không nên tự ý phối hợp nhiều loại thuốc giảm đau hoặc dùng thuốc lặp lại quá thường xuyên. Người có bệnh gan, bệnh thận, bệnh dạ dày, phụ nữ mang thai, người đang dùng thuốc điều trị khác hoặc người cao tuổi nên hỏi ý kiến nhân viên y tế trước khi dùng.

Nếu phải dùng thuốc giảm đau thường xuyên, cơn đau ngày càng nặng hoặc thuốc không còn hiệu quả, người bệnh nên đi khám để tìm nguyên nhân. Liên hệ với dược sĩ của nhà thuốc để được hướng dẫn chi tiết khi cần lựa chọn thuốc giảm đau phù hợp và an toàn.

Để làm giảm cơn đau, có thể áp dụng các biện pháp sau

5 Cách phòng ngừa đau đầu do thay đổi thời tiết

Theo dõi thời tiết và ghi nhật ký đau đầu

Theo dõi thời tiết là mẹo đơn giản nhưng hữu ích với người bị đau đầu tái phát. Bạn có thể ghi lại thời điểm đau đầu, tình trạng thời tiết trong ngày, mức độ đau, giấc ngủ, thực phẩm đã dùng, lượng nước uống và mức độ căng thẳng.

Nhật ký đau đầu giúp nhận diện tác nhân kích hoạt cá nhân như trời mưa, nắng nóng, áp suất thay đổi, thiếu ngủ, mất nước hoặc bỏ bữa. Có thể dùng ghi chú điện thoại hoặc sổ tay, không cần theo dõi quá phức tạp.

Duy trì giấc ngủ và sinh hoạt ổn định

Ngủ đủ giấc, hạn chế thức khuya và duy trì giờ ngủ - giờ thức tương đối ổn định có thể giúp giảm nguy cơ đau đầu khi giao mùa. Những thay đổi nhỏ nhưng đều đặn thường dễ duy trì hơn so với việc thay đổi quá nhiều thói quen cùng lúc.

Bạn nên ăn uống đúng bữa, vận động nhẹ nhàng như đi bộ, yoga, giãn cơ và tránh làm việc quá sức trong giai đoạn thời tiết giao mùa. Với người làm việc nhiều với máy tính, nên nghỉ mắt định kỳ và thư giãn vùng cổ vai gáy.

Giữ cơ thể đủ nước và tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột

Uống nước đều trong ngày, tăng cường khi trời nóng, vận động nhiều hoặc ra nhiều mồ hôi. Không nhất thiết phải áp dụng một con số cố định cho tất cả mọi người. Quan trọng là uống đủ theo nhu cầu cơ thể và chú ý dấu hiệu khát, khô miệng, nước tiểu sẫm màu.

Ngoài ra, nên tránh bước ngay từ ngoài trời nắng nóng vào phòng lạnh có nhiệt độ quá thấp. Khi trời lạnh, trời mưa hoặc gió mạnh, hãy giữ ấm vùng đầu, cổ, tai. Hạn chế tắm nước quá lạnh hoặc thay đổi nhiệt độ nước đột ngột để giảm nguy cơ đau đầu do lạnh đột ngột.

Bổ sung dinh dưỡng hỗ trợ

Magie và vitamin B2 là những dưỡng chất thường được quan tâm trong hỗ trợ người hay đau nửa đầu. Magie là khoáng chất tham gia vào hoạt động thần kinh - cơ, còn vitamin B2 còn gọi là riboflavin, thuộc nhóm vitamin B và có vai trò trong chuyển hóa năng lượng.

Bạn có thể bổ sung các dưỡng chất này qua thực phẩm như rau lá xanh, cá, bơ, chuối, trứng, sữa và các loại hạt. Tuy nhiên, dinh dưỡng hỗ trợ đau đầu không thay thế thuốc điều trị và hiệu quả không giống nhau ở mọi người.

Nếu muốn dùng thực phẩm bổ sung liều cao, người bệnh nên hỏi ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ, đặc biệt khi đang mang thai, có bệnh nền hoặc đang dùng thuốc điều trị.

Các biện pháp phòng ngừa đau đầu do thời tiết

6 Khi nào đau đầu do thời tiết cần đi khám?

Cơn đau dữ dội, đột ngột hoặc khác thường

Người bệnh nên đi khám sớm nếu đau đầu đột ngột, dữ dội, đau tăng nhanh hoặc khác hẳn những lần trước. Đặc biệt, nếu người bệnh mô tả đây là “cơn đau đầu nặng nhất từng gặp”, không nên tự quy toàn bộ cho thời tiết.

Đau đầu đột ngột, dữ dội hoặc thay đổi tính chất bất thường cần được đánh giá kịp thời để loại trừ nguyên nhân nghiêm trọng.

Đau đầu kèm dấu hiệu nguy hiểm

Cần đi khám hoặc cấp cứu nếu đau đầu kèm các dấu hiệu nguy hiểm sau:

• Sốt cao, cứng cổ, phát ban.
• Yếu liệt tay chân, méo miệng, nói khó.
• Co giật, lú lẫn, mất ý thức.
• Nhìn mờ, nhìn đôi hoặc rối loạn thị giác.
• Nôn ói nhiều, đau đầu kéo dài không giảm.
• Đau đầu sau chấn thương đầu, té ngã hoặc va đập mạnh.

Đây không còn là tình trạng nên tự xử trí tại nhà. Người bệnh cần được chăm sóc y tế kịp thời khi đau đầu đi kèm sốt, cứng cổ, lú lẫn, co giật, nhìn đôi, yếu, tê hoặc khó nói.

Khi có các dấu hiện trên, bạn nên đi thăm khám bác sĩ

Đau đầu tái phát thường xuyên

Nếu đau đầu tái phát nhiều lần, ảnh hưởng giấc ngủ, sinh hoạt hoặc công việc, người bệnh nên thăm khám. Việc thường xuyên phải dùng thuốc giảm đau cũng cần được tư vấn để tránh lạm dụng thuốc.

Bác sĩ có thể đánh giá các nguyên nhân như đau nửa đầu, đau đầu xoang, rối loạn giấc ngủ, căng thẳng kéo dài hoặc bệnh lý khác. Tùy tình trạng, người bệnh có thể được hướng dẫn theo dõi cơn đau, điều chỉnh sinh hoạt hoặc điều trị đau đầu theo chuyên khoa phù hợp.

7 Các câu hỏi liên quan

Các câu hỏi thường gặp

Đau đầu khi trời mưa có nguy hiểm không?

Đau đầu khi trời mưa thường không nguy hiểm nếu cơn đau nhẹ, quen thuộc, không kéo dài và cải thiện sau khi nghỉ ngơi hoặc chăm sóc tại nhà.

Tuy nhiên, nếu đau dữ dội, đau đột ngột, tái phát nhiều lần hoặc kèm sốt, nôn ói, nhìn mờ, yếu liệt, người bệnh nên đi khám sớm.

Đau đầu do thay đổi thời tiết có phải là migraine không?

Đau đầu do thay đổi thời tiết không phải lúc nào cũng là migraine. Tuy nhiên, thời tiết có thể là yếu tố kích hoạt cơn migraine ở người có cơ địa nhạy cảm.

Nếu cơn đau thường đau một bên đầu, kèm buồn nôn, nhạy cảm ánh sáng, sợ tiếng động hoặc tái phát nhiều lần, người bệnh nên được bác sĩ đánh giá.

Có nên uống thuốc giảm đau mỗi khi thay đổi thời tiết không?

Không nên lạm dụng thuốc giảm đau mỗi khi thời tiết thay đổi. Paracetamol hoặc Ibuprofen chỉ nên dùng khi cần thiết, đúng hướng dẫn và phù hợp với tình trạng sức khỏe.

Nếu phải dùng thuốc thường xuyên, cơn đau ngày càng nặng hoặc thuốc không còn hiệu quả, người bệnh nên đi khám để tìm nguyên nhân và có hướng xử trí phù hợp.

Làm gì để giảm đau đầu khi trời trở lạnh?

Khi trời trở lạnh, nên giữ ấm vùng đầu, cổ, tai, tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột. Uống đủ nước. Nghỉ ngơi trong không gian yên tĩnh và có thể chườm ấm nếu đau liên quan căng cơ vùng cổ vai gáy.

Nếu cơn đau kéo dài, tái phát nhiều hoặc đi kèm dấu hiệu bất thường, người bệnh nên đi khám thay vì chỉ tự chăm sóc tại nhà.

Xem thêm:

• Đau nửa đầu migraine là gì? Nguyên nhân, dấu hiệu và cách điều trị
• Đau nhức toàn thân là bệnh gì? Nguyên nhân, cách điều trị, phòng ngừa
• Tác dụng phụ của thuốc: Nguy cơ, mức độ nguy hiểm và cách xử lý

Đau đầu do thay đổi thời tiết thường liên quan đến áp suất khí quyển, nhiệt độ, độ ẩm, mất nước, căng thẳng, thiếu ngủ hoặc tiền sử đau nửa đầu. Phần lớn trường hợp có thể cải thiện bằng cách nghỉ ngơi, uống đủ nước, ngủ đủ giấc, ăn uống điều độ và tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột. Để phòng ngừa đau đầu tái phát, bạn nên theo dõi thời tiết, ghi nhật ký đau đầu và nhận diện tác nhân kích hoạt riêng của cơ thể. Nếu cơn đau dữ dội, kéo dài, tái phát thường xuyên hoặc kèm dấu hiệu bất thường, người bệnh nên đi khám sớm để được kiểm tra và hướng dẫn điều trị phù hợp.