Tư vấn y tế từ xa - Xu hướng chăm sóc sức khoẻ mới qua góc nhìn của bác sĩ

Chúng tôi đã có cuộc trao đổi với BS.CKI Nguyễn Lâm Minh Huy (PGĐ Y khoa WhiteCoat VN) và BS. CKII. Nguyễn Thị Hoài Hương (ĐH Y Dược TP.HCM) để lắng nghe góc nhìn từ lâm sàng.

Tư vấn từ xa - “mắt xích” giúp duy trì điều trị bệnh mạn tính

Hỏi: Bác sĩ đánh giá thế nào về vai trò của tư vấn y tế từ xa trong quản lý bệnh mạn tính?

BS.Nguyễn Lâm Minh Huy:

Trong nội khoa, đặc biệt với các bệnh lý cần quản lý lâu dài như tăng huyết áp hay đái tháo đường, khám tư vấn từ xa đang trở thành “mắt xích” quan trọng giúp duy trì sự liên tục trong điều trị.

Thứ nhất, hình thức này giúp cải thiện mức độ tuân thủ điều trị. Việc phải di chuyển xa và chờ đợi tại bệnh viện khiến nhiều bệnh nhân mạn tính dễ bỏ lỡ các lần tái khám. Khám tư vấn từ xa cho phép bác sĩ duy trì kết nối với bệnh nhân, nhắc nhở dùng thuốc và điều chỉnh lối sống kịp thời ngay tại nhà.

Thứ hai, tư vấn từ xa hỗ trợ theo dõi các chỉ số sức khỏe trong môi trường sinh hoạt của người bệnh. Thông qua các thiết bị theo dõi tại nhà như máy đo huyết áp hoặc máy đo đường huyết cá nhân, bệnh nhân có thể gửi dữ liệu để bác sĩ theo dõi sát sao diễn tiến bệnh.

Hỏi: Từ góc độ chuyên môn, đâu là những dấu hiệu hoặc tình huống khiến bác sĩ quyết định bệnh nhân cần đến khám trực tiếp thay vì tiếp tục theo dõi từ xa?

BS.Nguyễn Lâm Minh Huy:

Khám từ xa mang lại nhiều lợi ích nhưng vẫn có giới hạn. Bệnh nhân cần đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm như đau tức ngực dữ dội, khó thở cấp, thay đổi tri giác, yếu liệt vận động, nôn ra máu hoặc sốt cao kéo dài.

Ngoài ra, khi cần thăm khám thực thể hoặc thực hiện xét nghiệm máu, siêu âm, X-quang hay chẩn đoán hình ảnh, việc khám trực tiếp là cần thiết để đảm bảo chẩn đoán chính xác.

Nếu bệnh nhân đã tuân thủ điều trị nhưng triệu chứng không cải thiện hoặc xuất hiện tác dụng phụ của thuốc, bác sĩ sẽ yêu cầu khám trực tiếp để đánh giá lại tình trạng sức khỏe.

Hỏi: Theo bác sĩ, tư vấn từ xa có thể góp phần giảm tải cho hệ thống y tế và tối ưu nguồn lực chăm sóc sức khỏe như thế nào?

BS.Nguyễn Lâm Minh Huy:

Khám tư vấn từ xa giúp giải quyết phần nào tình trạng quá tải của hệ thống y tế. Những bệnh nhân có tình trạng ổn định có thể được quản lý từ xa tại cộng đồng, giúp các bệnh viện tuyến trên tập trung nguồn lực cho các ca bệnh nặng hoặc cấp cứu.

Lĩnh vực đặc biệt phù hợp với hình thức trực tuyến là sức khỏe tinh thần. Việc chẩn đoán và trị liệu tâm lý chủ yếu dựa trên giao tiếp và khai thác bệnh sử nên các nền tảng video call hiện nay có thể đáp ứng khá tốt.

Nhi khoa: Khi cha mẹ cần lời khuyên nhanh chóng

Hỏi: Bên cạnh quản lý bệnh mạn tính ở người lớn, trong nhi khoa, những tình huống nào phù hợp để tư vấn y tế từ xa? Dấu hiệu nào khiến bác sĩ yêu cầu phụ huynh đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay?

BS.Nguyễn Thị Hoài Hương:

Khám tư vấn từ xa phù hợp với các bệnh lý nhẹ như viêm họng, sốt nhẹ, tiêu chảy,... Bác sĩ cũng có thể tư vấn về dinh dưỡng, sự phát triển tâm sinh lý của trẻ, chăm sóc trẻ sơ sinh hoặc theo dõi trẻ sau khi xuất viện.

Ngoài ra, nhiều phụ huynh cần được giải đáp thắc mắc liên quan đến bệnh di truyền, bẩm sinh hoặc sử dụng thực phẩm chức năng cho trẻ. Việc được tư vấn nhanh chóng giúp cha mẹ có hướng xử trí ban đầu đúng cách, đặc biệt ở những khu vực xa cơ sở y tế.

Một số dấu hiệu cần đưa trẻ đi khám ngay gồm: sốt cao không hạ, nôn ói nhiều lần, tiêu chảy nặng, khó thở hoặc tím tái. Ngoài ra, các biểu hiện như co giật, li bì khó đánh thức, hôn mê, đau bụng dữ dội hoặc tiêu ra máu cũng cần được thăm khám trực tiếp để đảm bảo an toàn.

Hỏi: Tư vấn y tế từ xa có giúp phụ huynh tự tin hơn trong việc theo dõi sức khỏe trẻ không?

BS.Nguyễn Thị Hoài Hương:

Tư vấn y tế từ xa giống như một người bạn đồng hành của các gia đình. Phụ huynh có thể nhanh chóng kết nối với bác sĩ để nhận hướng dẫn kịp thời theo diễn tiến bệnh của trẻ.

Điều này không chỉ giúp trấn an tâm lý cho cha mẹ mà còn hỗ trợ họ chăm sóc trẻ đúng cách hơn, từ dinh dưỡng đến theo dõi bệnh lý. Nếu được ứng dụng rộng rãi, tư vấn y tế từ xa sẽ trở thành một công cụ hữu ích trong chăm sóc sức khỏe trẻ em và gia đình.

- Xin cảm ơn BS Huy và BS Hương về những chia sẻ rất thực tế, sâu sắc!