Hưởng ứng ngày tuân trị thế giới (World Adherence Day) 27/3

Khoảng 50% người mắc bệnh mạn tính không tuân thủ đúng kế hoạch điều trị, bao gồm việc quên uống thuốc, bỏ liều hoặc tự ý ngưng thuốc. Đây không chỉ là sai sót nhỏ trong sinh hoạt mà còn là yếu tố làm gia tăng nguy cơ biến chứng và đe dọa tính mạng nếu kéo dài.Chính vì vậy, Ngày Tuân Trị Thế Giới (World Adherence Day) được tổ chức vào 27/03 hàng năm, khởi xướng từ năm 2025 bởi World Heart Federation (WHF) cùng nhiều tổ chức y tế quốc tế, nhằm nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của việc duy trì điều trị.

Tuân thủ điều trị là gì?

1 Chủ đề năm 2026: “Stay on Track – Duy trì điều trị”

Chủ đề năm 2026 mang thông điệp “Stay on Track – Save Your Life”, nhấn mạnh rằng việc duy trì đúng kế hoạch điều trị là yếu tố then chốt giúp:

• Ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm
• Hỗ trợ sức khỏe tim mạch lâu dài
• Nâng cao chất lượng sống

2 Tuân thủ điều trị thực chất là gì?

Tuân thủ điều trị không chỉ là làm theo chỉ định một cách thụ động, mà là quá trình phối hợp chặt chẽ giữa người bệnh và nhân viên y tế nhằm đạt được hiệu quả điều trị tối ưu.

Việc tuân trị bao gồm:

• Sử dụng thuốc đúng theo đơn đã kê, đảm bảo đúng liều và đúng thời điểm
• Duy trì chế độ ăn uống lành mạnh, phù hợp với tình trạng bệnh
• Thực hiện vận động thể chất đều đặn để nâng cao sức khoẻ
• Xây dựng lối sống tích cực như: ngừng hút thuốc, ngủ đủ giấc và kiểm soát căng thẳng

Khi hiểu rõ ý nghĩa của từng bước trong kế hoạch điều trị, người bệnh sẽ chủ động hơn trong việc thực hiện, từ đó tăng khả năng duy trì lâu dài và cải thiện kết quả sức khỏe.

Tuân thủ có nghĩa là thực hiện đúng phác đồ điều trị

3 Vì sao cần duy trì điều trị liên tục?

Nhiều bệnh lý như tim mạch, chuyển hóa hay tĩnh mạch được xem là “kẻ giết người thầm lặng” vì có thể tiến triển mà không có triệu chứng rõ ràng.

Lợi ích ngắn hạn:

• Giảm các triệu chứng như chóng mặt, mệt mỏi, khó thở
• Giúp kiểm soát sức khỏe tốt hơn trong sinh hoạt hàng ngày

Lợi ích dài hạn:

• Kiểm soát huyết áp, cholesterol ổn định
• Giảm nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim, cục máu đông
• Hạn chế nhập viện và duy trì cuộc sống độc lập, bền bỉ

4 Làm gì khi quên một liều thuốc?

Việc quên uống thuốc là tình huống khá phổ biến, tuy nhiên cách xử lý đúng sẽ giúp đảm bảo an toàn và duy trì hiệu quả điều trị. Khi gặp trường hợp này, cần:

• Không tự ý uống gấp đôi liều để bù, tránh nguy cơ quá liều hoặc tác dụng phụ
• Kiểm tra kỹ hướng dẫn sử dụng thuốc để biết cách xử lý phù hợp với từng loại thuốc
• Chủ động liên hệ bác sĩ hoặc dược sĩ để được tư vấn chính xác
• Nếu xuất hiện dấu hiệu bất thường như chóng mặt, buồn nôn, mệt mỏi…, cần đến cơ sở y tế gần nhất để được kiểm tra kịp thời

Việc giữ bình tĩnh và xử lý đúng cách sẽ giúp hạn chế rủi ro và bảo vệ sức khỏe tốt hơn.

Dùng thuốc đúng, thay đổi lối sống, tái khám định kỳ

5 Bí quyết giúp duy trì tuân thủ điều trị

Để tuân trị trở thành thói quen lâu dài, cần bắt đầu từ những thay đổi nhỏ nhưng nhất quán trong sinh hoạt hằng ngày:

• Xây dựng thói quen cố định: gắn việc uống thuốc với các hoạt động lặp lại như ăn sáng hoặc trước khi ngủ
• Sử dụng công cụ hỗ trợ: hộp chia thuốc, giấy ghi chú hoặc ứng dụng nhắc uống thuốc trên điện thoại
• Đơn giản hóa phác đồ điều trị: trao đổi với bác sĩ về các lựa chọn như thuốc phối hợp (single-pill combination) để giảm số lần dùng thuốc mỗi ngày
• Chuẩn bị sẵn sàng: mang theo thuốc dự phòng khi đi xa để tránh gián đoạn điều trị

Những giải pháp đơn giản này giúp tăng khả năng duy trì điều trị một cách ổn định và bền vững.

Hiểu rõ kế hoạch giúp bạn duy trì điều trị

6 Chủ động trao đổi với bác sĩ

Giao tiếp cởi mở với bác sĩ là yếu tố quan trọng giúp nâng cao hiệu quả điều trị. Việc chủ động đặt câu hỏi sẽ giúp làm rõ những băn khoăn và điều chỉnh kế hoạch phù hợp hơn:

• Cách sử dụng các thuốc hiện tại đã phù hợp chưa?
• Có phương án nào giúp giảm tác dụng phụ không?
• Nên sắp xếp thời gian vận động như thế nào để phù hợp với tình trạng sức khỏe?

Chia sẻ thẳng thắn về khó khăn trong quá trình điều trị sẽ giúp bác sĩ cá nhân hóa phác đồ, từ đó giúp việc tuân trị trở nên dễ dàng và duy trì lâu dài hơn.

Điều trị đạt hiệu quả tốt nhất khi được duy trì liên tục

Tuân thủ điều trị là một hành trình lâu dài, không đòi hỏi sự hoàn hảo ngay từ đầu mà cần sự kiên trì và đồng hành đúng cách. Khi có sự hỗ trợ từ nhân viên y tế và người thân, việc duy trì kế hoạch điều trị sẽ trở nên dễ dàng và bền vững hơn. Mỗi bước tiến nhỏ hôm nay đều góp phần cải thiện sức khỏe ngày mai - điều quan trọng không phải là làm thật hoàn hảo, mà là duy trì đều đặn để cơ thể tốt lên từng ngày.