Hơn 25 triệu phụ nữ Việt chịu ảnh hưởng của suy giảm nội tiết tố

Hơn 25 triệu phụ nữ Việt Nam được ước tính chịu ảnh hưởng của suy giảm nội tiết tố từ sau tuổi 35, với những thay đổi có thể tác động đến xương, tim mạch, giấc ngủ, sức khỏe tình dục và chất lượng cuộc sống.

Thông tin được ông Đinh Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em, Bộ Y tế, chia sẻ tại chương trình chăm sóc sức khỏe phụ nữ ngày 25/8.

Theo ông Tuấn, Việt Nam hiện có hơn 13 triệu phụ nữ trong độ tuổi tiền mãn kinh và mãn kinh. Nếu tính cả nhóm chịu ảnh hưởng của suy giảm nội tiết tố, thường từ sau tuổi 35, con số lên tới khoảng 25-26 triệu người.

Đây là nhóm dân số lớn, nhiều người đang giữ vai trò quan trọng trong gia đình, cơ quan, doanh nghiệp và tham gia trực tiếp vào lực lượng lao động.

Mãn kinh không chỉ là những cơn bốc hỏa

Theo các chuyên gia, khi chức năng buồng trứng suy giảm và nội tiết tố thay đổi, phụ nữ có thể gặp nhiều biểu hiện như rối loạn kinh nguyệt, bốc hỏa, rối loạn vận mạch, mất ngủ, khô hạn, các triệu chứng niệu dục và suy giảm chức năng tình dục.

Về lâu dài, những thay đổi trong giai đoạn này có thể đi kèm nguy cơ loãng xương, thậm chí gãy xương khi loãng xương nặng.

Một số phụ nữ cũng gặp các vấn đề về huyết áp, đường huyết, tim mạch, chuyển hóa hoặc thay đổi cấu trúc cơ thể. Khô da, rụng tóc, thay đổi vóc dáng cũng có thể ảnh hưởng đến tâm lý và chất lượng cuộc sống.

Ông Tuấn cho rằng lâu nay không ít phụ nữ coi những biểu hiện trên là hệ quả tất yếu của tuổi tác và chấp nhận chịu đựng trong thời gian dài. Trong khi đó, y học hiện nay đã có nhiều biện pháp giúp phụ nữ thích nghi với biến đổi nội tiết, kiểm soát triệu chứng và phòng ngừa những ảnh hưởng lâu dài.

Theo TS.BS Đào Thị Hoa, Bệnh viện Phụ sản Trung ương, tiền mãn kinh không nên được hiểu đơn giản là tình trạng "thiếu estrogen".

Trong giai đoạn chuyển tiếp, chức năng buồng trứng và nồng độ hormone có thể biến động. Không phải mọi biểu hiện ở phụ nữ trung niên đều bắt nguồn từ mãn kinh.

Chẳng hạn, mệt mỏi có thể liên quan đến thiếu máu, bệnh tuyến giáp hoặc rối loạn giấc ngủ; tăng cân còn chịu tác động của chế độ ăn, vận động và chuyển hóa.

Do đó, phụ nữ cần được đánh giá toàn diện trước khi lựa chọn phương pháp can thiệp, thay vì mặc định có triệu chứng tiền mãn kinh là phải bổ sung hormone.

Không chờ đến mãn kinh mới chăm sóc sức khỏe

GS.TS Trần Thị Phương Mai, Chủ tịch Hội Chăm sóc Sức khỏe Phụ nữ Mãn kinh Việt Nam, cho rằng chăm sóc phụ nữ ở giai đoạn này không nên chỉ tập trung vào việc giảm một vài triệu chứng như bốc hỏa mà cần hướng tới duy trì sức khỏe và chất lượng cuộc sống lâu dài.

Sự suy giảm chức năng buồng trứng có thể ảnh hưởng đến xương, tim mạch, chuyển hóa, tiết niệu - sinh dục, giấc ngủ và tâm lý.

Vì vậy, ngay cả khi không còn bốc hỏa, một phụ nữ vẫn có thể bị ảnh hưởng đáng kể nếu mất ngủ kéo dài, giảm khả năng tập trung, làm việc hoặc gặp vấn đề về sức khỏe tình dục.

Theo GS Mai, phụ nữ có thể chủ động chăm sóc sức khỏe từ sớm bằng chế độ dinh dưỡng phù hợp, bảo đảm canxi và vitamin D, tăng cường vận động và hoạt động ngoài trời để góp phần bảo vệ sức khỏe xương.

Thể thao, văn nghệ và các hoạt động giải trí cũng giúp cân bằng tinh thần trong giai đoạn tiền mãn kinh, mãn kinh.

Liệu pháp hormone mãn kinh (MHT) là một trong những phương pháp có thể được sử dụng để cải thiện triệu chứng ở một số phụ nữ. Tuy nhiên, đây không phải giải pháp phù hợp với tất cả mọi người.

Việc điều trị cần được cá thể hóa dựa trên tuổi, triệu chứng, thời điểm mãn kinh, bệnh nền, yếu tố nguy cơ và mong muốn của từng người, đồng thời có sự thăm khám, chỉ định và theo dõi của bác sĩ.

Theo ông Tuấn, chăm sóc sức khỏe phụ nữ tiền mãn kinh và mãn kinh cần chuyển dần từ xử lý triệu chứng sang dự phòng và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Việc chăm sóc từ sớm không chỉ giúp phụ nữ duy trì sức khỏe mà còn góp phần bảo đảm khả năng lao động và cuộc sống gia đình trong nhiều năm sau mãn kinh.