Sách giáo khoa dùng chung: Nền tảng đồng nhất để nâng "chất" giáo dục

Trong bối cảnh ngành Giáo dục chuyển sang một bộ sách giáo khoa thống nhất, nhiều nhà giáo cho rằng đây không chỉ là thay đổi về tài liệu giảng dạy, mà là một quyết định có ý nghĩa nền tảng đối với chất lượng và sự công bằng của hệ thống giáo dục phổ thông.

Xóa rào cản vùng miền, bảo đảm công bằng

Theo ThS Lê Trung Kiên - Hiệu trưởng Trường Phổ thông Phùng Hưng (Sóc Sơn, Hà Nội), lợi ích lớn nhất và trực diện nhất của một bộ sách dùng chung chính là xóa bỏ rào cản về địa lý và kinh tế giữa các vùng miền.

Trong một xã hội có sự dịch chuyển lao động cao, học sinh sẽ không bị bỡ ngỡ hay đứt quãng kiến thức khi chuyển trường giữa các tỉnh; phụ huynh cũng không còn gánh nặng tìm mua bộ sách mới phù hợp với danh mục của địa phương nơi đến.

Tầm quan trọng của tính đồng nhất còn thể hiện ở việc thống nhất chương trình và chuẩn đầu ra, giảm tình trạng mỗi nơi một kiểu.

Giáo viên chuyển công tác không phải soạn lại giáo án; công tác bồi dưỡng, tập huấn, thi giáo viên giỏi thuận lợi hơn vì cùng dùng chung hệ thống tài liệu. Đây cũng là điều kiện then chốt để xây dựng học liệu số, ngân hàng câu hỏi và bài giảng mẫu dùng chung cho các nhà trường.

Một "thước đo" chung cho chất lượng và thi cử

Dưới góc độ chuyên môn, một bộ sách dùng chung được ví như "thước đo" đồng nhất giúp nâng cao chất lượng quản lý giáo dục. Cô Nguyễn Minh Nhật, giáo viên Ngữ văn Trường THCS Chương Dương (Hà Nội), cho rằng khi tất cả học sinh cùng học một bộ học liệu, việc xây dựng ngân hàng câu hỏi cho các kỳ thi quan trọng như tốt nghiệp THPT sẽ sát thực tế và khách quan hơn, không còn tranh cãi về nội dung thi nằm trong bộ sách này mà thiếu ở bộ sách kia.

Theo cô Nhật, phụ huynh sẽ không còn phải lo lắng việc bộ sách con mình học có tốt bằng trường bên cạnh hay không, vì tất cả đều dùng chung một tiêu chuẩn chất lượng.

Việc in ấn tập trung với số lượng lớn còn giúp giảm giá thành, tăng tỷ lệ sách cũ được tặng lại hoặc bán rẻ cho khóa sau, đồng thời tinh gọn công tác phát hành và loại bỏ chi phí trung gian. Cô kỳ vọng một bộ sách giấy thống nhất sẽ là nền tảng tốt để xây dựng hệ sinh thái sách giáo khoa điện tử dùng chung trong giai đoạn chuyển đổi số.

Bộ sách chung cần đi cùng hệ sinh thái và bồi dưỡng giáo viên

Để tính đồng nhất phát huy hiệu quả thực chất, các nhà giáo nhấn mạnh bộ sách chung phải đi kèm giải pháp đồng bộ. Cô Bùi Thị Tú, Tổ trưởng chuyên môn Tiếng Anh Trường THPT Như Thanh (Thanh Hóa), cho rằng chuyển sang bộ sách mới còn là thay đổi trong cách tiếp cận bài học và sử dụng học liệu, nên việc chuẩn bị kỹ lưỡng cho đội ngũ giáo viên là điều cần thiết. Bà đề nghị tăng cường nội dung thực hành trong các lớp tập huấn, bổ sung phần dạy minh họa bài cụ thể để giáo viên không chỉ "hiểu" sách mà còn vận dụng linh hoạt vào tiết dạy.

Hệ thống học liệu đi kèm cũng là yếu tố quan trọng. Ở nhiều trường miền núi, điều kiện thiết bị và Internet còn hạn chế, nên giáo viên mong muốn có thêm nguồn học liệu đơn giản, dễ sử dụng, đặc biệt là học liệu khai thác được ngoại tuyến.

Thầy Phùng Chí Tân, giáo viên Lịch sử Trường THCS Vân Canh (Hà Nội), kiến nghị bộ sách dùng chung cần đi kèm hệ sinh thái số như phim tư liệu, bản đồ tương tác, mô hình 3D, cùng hướng dẫn tích hợp vào bài giảng để môn học bớt khô khan.

Theo thầy, việc chuyển sang một bộ sách giáo khoa dùng chung là bước đi cần thiết, góp phần tạo sự thống nhất trong dạy học; điều giáo viên mong muốn không chỉ là một bộ sách thống nhất, mà quan trọng hơn là sự đồng hành, hỗ trợ kịp thời để thực hiện tốt nhiệm vụ trên lớp, từ đó nâng cao chất lượng giáo dục.