Phó tổng giám đốc Tập đoàn Đường sắt: "Chưa từng có dự án đường sắt nào làm nhanh như LRT Phú Quốc"

Ngày 11/8, tuyến tàu điện nhẹ (LRT) số 1 tại Phú Quốc bắt đầu lắp đặt ray hiệu chuẩn, đánh dấu bước chuyển từ thi công kết cấu sang triển khai hệ thống đường ray. Ông Trần Anh Tuấn, Phó tổng giám đốc Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam (VNR), đại diện liên danh nhà thầu, cho biết đây là một trong những cột mốc quan trọng để dự án hướng tới mục tiêu vận hành trong năm 2027, phục vụ APEC.

Tuyến tàu điện LRT Phú Quốc đã bắt đầu lắp ray hiệu chuẩn từ ngày 11/8.

Theo ông Tuấn, liên danh đang phải giải đồng thời ba bài toán gồm tiến độ, logistics và công nghệ. Trong đó, áp lực lớn nhất là thời gian khi khối lượng thi công đường sắt tương đương gần 36 km đường đơn phải được thực hiện trong thời gian ngắn.

"Chúng tôi từng thi công nhiều công trình nhưng chưa có dự án nào làm nhanh như dự án này", ông nói.

Gần 36 km đường ray quy đổi trong chưa đầy 6 tháng

Tuyến LRT Phú Quốc có chiều dài 17,59 km đường đôi. Theo ông Tuấn, nếu quy đổi theo khối lượng đường đơn, các đơn vị phải thi công gần 36 km.

VNR đã huy động 8 đơn vị tham gia, duy trì khoảng 320 công nhân và 30 kỹ sư trên công trường. Lực lượng này được tổ chức để triển khai đồng thời nhiều mũi thi công, thay vì hoàn thành tuần tự từng hạng mục.

"Mục tiêu của chúng tôi là hoàn thành toàn bộ phần việc, gồm cả hầm và hệ thống phía trên, vào tháng 2 năm tới. Như vậy chỉ còn chưa tới 6 tháng", ông Tuấn nói, đánh giá tốc độ thi công yêu cầu ở mức "siêu nhanh".

Tiến độ trên công trường còn phụ thuộc chuỗi cung ứng thiết bị, đặc biệt là hệ thống ray vận chuyển tới đảo. Theo lãnh đạo VNR, nếu vật tư cập bến sớm và không bị ảnh hưởng bởi thời tiết, nhà thầu có thể tiếp tục rút ngắn thời gian thi công.

Ông Trần Anh Tuấn - Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam (VNR). Ảnh: Hoàn Như

Áp lực tiến độ càng lớn khi công trường bước vào mùa mưa tại Phú Quốc. Mưa lớn, kéo dài không chỉ tác động trực tiếp đến hoạt động xây dựng mà còn ảnh hưởng vận chuyển vật liệu, máy móc từ đất liền.

Ông Tuấn cho biết chủ đầu tư Sun Group, ban quản lý dự án và các nhà thầu phải phối hợp chặt chẽ để duy trì tiến độ. Máy móc, thiết bị chuyên dụng được huy động tới công trường, đồng thời các biện pháp thi công được điều chỉnh theo địa hình và điều kiện khí hậu trên đảo.

"Việc vận chuyển vật liệu từ đất liền ra đảo cực kỳ khó khăn", ông nói. "Chúng tôi phải vận dụng tối đa khoa học công nghệ, đưa vào sử dụng các máy móc và thiết bị tiên tiến để đáp ứng yêu cầu của dự án".

Áp dụng tiêu chuẩn quốc tế

Một thách thức khác, theo đại diện VNR, là hệ thống quy trình, tiêu chuẩn chi tiết cho loại hình đường sắt đô thị tại Việt Nam chưa hoàn thiện đầy đủ. Các đơn vị vì vậy phải tham khảo, vận dụng tiêu chuẩn và quy trình xây lắp quốc tế, đồng thời điều chỉnh cho phù hợp điều kiện thực tế.

VNR cũng đầu tư hệ thống thiết bị, dụng cụ thi công chuyên dụng. Ông Tuấn cho rằng việc áp dụng công nghệ và các biện pháp kỹ thuật chuyên sâu là điều kiện cần thiết để xử lý khối lượng công việc lớn trong thời gian ngắn.

LRT Phú Quốc là dự án đường sắt nhẹ sử dụng vốn tư nhân, được đầu tư theo hình thức BOT. Tuyến kết nối Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc với khu vực Nam đảo và Trung tâm Hội nghị APEC, tạo thêm phương thức vận tải công cộng khối lượng lớn cho đảo.

Theo thiết kế, đoàn tàu gồm ba toa, tốc độ 70-100 km/h và công suất vận chuyển tối đa khoảng 4.500 hành khách mỗi giờ. Khi vận hành, thời gian đi từ sân bay Phú Quốc tới Nam đảo và Trung tâm Hội nghị APEC dự kiến khoảng 20 phút.

Dự án được khởi công tháng 12/2025 và bước vào thi công từ tháng 2 năm nay. Theo kế hoạch, tuyến sẽ chạy thử vào tháng 6/2027 và khai thác thương mại từ tháng 8/2027.

"Ghép những mảnh cuối cùng"

Đánh giá về sự phối hợp giữa các bên, ông Tuấn cho rằng dự án đường sắt đô thị tại Phú Quốc gồm nhiều lĩnh vực kỹ thuật phức tạp, từ kết cấu hạ tầng, đường ray đến hệ thống vận hành, đòi hỏi chủ đầu tư và các nhà thầu triển khai đồng bộ.

Ông đánh giá cao vai trò của Sun Group trong việc tổ chức dự án và lựa chọn các hạng mục chính. Theo ông, phần việc hiện nay giống quá trình "ghép những mảnh cuối cùng" để đưa tuyến vào vận hành trong năm 2027.

Toàn cảnh tuyến LRT Phú Quốc.

APEC 2027 là một trong những mốc thời gian quan trọng tạo áp lực cho dự án. Tuy nhiên, ông Tuấn cho rằng chính tiến độ này cũng tạo điều kiện để các doanh nghiệp trong nước kiểm chứng năng lực triển khai công trình đường sắt đô thị quy mô lớn trong thời gian ngắn.

Với VNR, đây còn là dự án đặc biệt khi công nghệ đường sắt đô thị được triển khai trong điều kiện địa hình đảo, thời tiết bất lợi và yêu cầu tiến độ cao.

"Toàn hệ thống phải nỗ lực 200%", ông Tuấn nói. Theo ông, nếu dự án hoàn thành đúng kế hoạch, đây sẽ là kinh nghiệm quan trọng cho ngành đường sắt khi Việt Nam bước vào giai đoạn đầu tư nhiều dự án đường sắt mới.

Ông kỳ vọng có mặt trên một trong những chuyến tàu thử nghiệm đầu tiên. "Khi đứng trên chuyến tàu đó, tôi sẽ rất hãnh diện vì những thách thức tưởng chừng không thể đã trở thành hiện thực", ông nói.

Tuyến LRT Phú Quốc dài gần 18 km, kết nối Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc với Nam đảo và Trung tâm Hội nghị APEC. Dự án sử dụng đoàn tàu ba toa, tốc độ thiết kế 70-100 km/h, năng lực vận chuyển tối đa khoảng 4.500 hành khách mỗi giờ.

Công trình khởi công tháng 12/2025, chính thức thi công từ tháng 2/2026, dự kiến chạy thử tháng 6/2027 và khai thác thương mại tháng 8/2027. Thời gian di chuyển từ sân bay đến Nam đảo và Trung tâm Hội nghị APEC dự kiến khoảng 20 phút.