Khơi thông nguồn lực, tạo động lực tăng trưởng mới

Gần 300 đại biểu là lãnh đạo các cơ quan Đảng, Quốc hội, Chính phủ, các bộ, ban, ngành Trung ương, các chuyên gia, nhà khoa học, đại diện các trường đại học, viện nghiên cứu, cộng đồng doanh nghiệp và cơ quan báo chí tham dự hội thảo.

Phát biểu đề dẫn Hội thảo, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam Lê Quốc Minh, nhấn mạnh việc bốn cơ quan phối hợp tổ chức Hội thảo là bước đi thiết thực nhằm làm sáng tỏ các luận cứ khoa học và thực tiễn, góp phần đưa Nghị quyết số 19-NQ/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về đổi mới mô hình phát triển Việt Nam vào cuộc sống. 

Sau 40 năm Đổi mới, Việt Nam đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử. Tuy nhiên, các lợi thế truyền thống như lao động giá rẻ, khai thác tài nguyên, gia tăng vốn đầu tư và mở rộng quy mô sản xuất đang dần thu hẹp. Vì vậy, đất nước không thể đạt được những mục tiêu phát triển mới nếu chủ yếu dựa vào các động lực tăng trưởng cũ.

Trong bối cảnh khoa học - công nghệ, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi sâu sắc phương thức sản xuất, kinh doanh và quản trị toàn cầu, Việt Nam cần chuyển mạnh sang mô hình phát triển dựa trên năng suất, tri thức, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao; đồng thời nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu, từng bước làm chủ và sáng tạo công nghệ.

Tổng Biên tập Báo Nhân Dân Lê Quốc Minh nhấn mạnh là đổi mới tư duy, tạo đột phá về thể chế để khơi thông các nguồn lực. Cải cách thể chế cần gắn với hoàn thiện đồng bộ thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đi đôi với trách nhiệm. Bên cạnh đó, nâng cao chất lượng quản trị quốc gia, tổ chức lại không gian phát triển, tăng cường liên kết vùng và phát huy vai trò các cực tăng trưởng…

PGS-TS Bùi Đức Thọ, Giám đốc Đại học Kinh tế Quốc dân, cho rằng sau 40 năm Đổi mới, Việt Nam đã đạt nhiều thành tựu quan trọng, nhưng đang đứng trước yêu cầu chuyển đổi mô hình phát triển. Theo đó, nền kinh tế cần giảm dần sự phụ thuộc vào tài nguyên, vốn và lao động giá rẻ, chuyển mạnh sang dựa trên khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và quản trị quốc gia hiện đại.

Trong tiến trình đó, các cơ sở giáo dục đại học, nhất là Đại học Kinh tế Quốc dân và Đại học Kinh tế thành phố Hồ Chí Minh, không chỉ đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao mà còn cần phát huy vai trò nghiên cứu, tư vấn chính sách, đóng góp trí tuệ cho sự phát triển đất nước. 

Tại hội thảo, các đại biểu tập trung thảo luận 3 nhóm nội dung: Mô hình tăng trưởng và các động lực phát triển kinh tế mới; phát triển văn hóa, xã hội, môi trường trong kỷ nguyên tăng trưởng mới; đổi mới tư duy, cải cách thể chế và quản trị quốc gia.

TS Nguyễn Sĩ Dũng, nguyên Phó chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, nhấn mạnh, muốn đổi mới mô hình tăng trưởng hay mô hình phát triển, điều quan trọng nhất là phải đổi mới mô hình quản trị quốc gia.

Trong quản trị quốc gia, năng lực quản trị thời gian, nhất là của bộ máy lãnh đạo, là rất quan trọng, bởi thời gian là nguồn tài nguyên khan hiếm nhất.

PGS-TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, chỉ ra mô hình phát triển của Việt Nam hiện còn dựa vào đất đai và lao động trình độ thấp.

Theo ông, thay đổi mô hình phát triển phải bắt đầu từ thay đổi cách đặt vấn đề, từ mô hình tăng trưởng sang mô hình phát triển. Đây là mô hình chuyển đổi từ hệ thống này sang hệ thống khác.

Phát biểu tổng kết và bế mạc, PGS-TS Phạm Minh Tuấn, Phó Tổng biên tập Tạp chí Cộng sản, nhấn mạnh yêu cầu đổi mới mô hình phát triển theo hướng toàn diện, trong đó khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và nguồn nhân lực chất lượng cao là những động lực quan trọng.

Ban Tổ chức sẽ tiếp thu, hoàn thiện các tham luận và ý kiến đóng góp tại Hội thảo để phục vụ công tác nghiên cứu, tư vấn cho Đảng và Nhà nước, góp phần triển khai hiệu quả Nghị quyết số 19-NQ/TW về đổi mới mô hình phát triển Việt Nam.