Huy động đa dạng nguồn lực chăm sóc sức khỏe học đường

Phát biểu tại hội thảo, TS Hoàng Đức Minh, Vụ trưởng Vụ Học sinh, sinh viên, Bộ GD-ĐT nhấn mạnh học sinh là thế hệ tương lai của đất nước. Sức khỏe của học sinh hôm nay chính là sức khỏe của dân tộc mai sau.

Tuy nhiên, theo ông Minh, hiện ở nhiều nơi, các điều kiện đảm bảo về nhân lực, cơ sở vật chất phục vụ công tác y tế trường học còn rất hạn chế, đặc biệt ở khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa.

Bên cạnh đó, cơ sở vật chất trường học ở nhiều địa phương chưa đáp ứng được yêu cầu phục vụ cho công tác dinh dưỡng, tổ chức ăn bán trú. Công tác truyền thông, giáo dục sức khỏe chưa được tổ chức thường xuyên, hiệu quả. Tỉ lệ người học được truyền thông, giáo dục về các nội dung chăm sóc, bảo vệ, nâng cao sức khoẻ chỉ đạt khoảng 50%.

Cơ sở dữ liệu về sức khỏe và sổ sức khỏe điện tử của người học chưa được hoàn thiện. Các quy định về hồ sơ kiểm tra, quản lý sức khỏe người học chưa được số hóa. Chưa có các phần mềm về thực đơn cân bằng dinh dưỡng, kiểm tra sức khỏe người học thống nhất, phù hợp với từng cấp học.

Việc tích hợp, lồng ghép nội dung giáo dục sức khỏe vào một số môn học của Chương trình giáo dục hiện hành còn hạn chế, nội dung môn Giáo dục thể chất còn thiên nhiều về hoạt động vận động, thiếu trang bị kiến thức về sức khỏe, vệ sinh, dinh dưỡng.

Trước các bất cập trên, thực hiện Nghị quyết số 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, trong đó có yêu cầu về dinh dưỡng học đường, phát triển thể chất cho học sinh, ngày 1/6/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 973/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình Sức khỏe học đường giai đoạn 2026-2035.

Chương trình đặt nhiệm vụ hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật về sức khỏe học đường; ưu tiên bố trí nhân lực chuyên trách và đào tạo, bồi dưỡng nhân viên y tế trường học; bổ sung, nâng cấp cơ sở vật chất, thiết bị phục vụ các hoạt động sức khỏe học đường.

Bên cạnh đó là đẩy mạnh công tác tuyên truyền về giáo dục sức khỏe, ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý sức khỏe người học; tăng cường phối hợp, kiểm tra liên ngành và huy động các nguồn lực xã hội.

Tại hội thảo, chia sẻ kinh nghiệm quốc tế, bà Jenelle Babb, Cố vấn khu vực về Giáo dục Sức khỏe và Phát triển toàn diện, Văn phòng khu vực UNESCO tại Bangkok cho hay mô hình Trường học nâng cao sức khỏe là một sáng kiến trọng tâm nhằm thúc đẩy triển khai các chương trình sức khỏe và dinh dưỡng học đường.

Bà Jenelle Babb đề nghị Việt Nam cụ thể hóa bộ tiêu chuẩn toàn cầu về Trường học nâng cao sức khỏe cho phù hợp với bối cảnh Việt Nam.

Bên cạnh đó, Việt Nam cần tập trung thành lập hoặc củng cố cơ chế phối hợp liên ngành với vai trò, trách nhiệm giải trình rõ ràng; đầu tư nâng cao năng lực ở tất cả các cấp, từ cán bộ lập kế hoạch giáo dục, cán bộ ngành giáo dục cấp tỉnh, thành phố đến giáo viên trực tiếp tại nhà trường.

Cùng với đó là xây dựng kế hoạch tài chính và cơ chế giám sát chương trình ngay từ đầu, trong đó có việc sử dụng bộ chỉ số trường học nâng cao sức khỏe.

Bà Jenelle Babb cho rằng hệ thống giáo dục không thể tự mình thực hiện thành công việc nhiệm vụ này. Vì thế, cần xây dựng những cơ chế đối tác mạnh mẽ và đa dạng.

Nhà báo Triệu Ngọc Lâm, Tổng biên tập Báo Giáo dục và Thời đại, đưa ra ba kiến nghị, đó là xây dựng hướng dẫn thống nhất về xã hội hóa nguồn lực chăm sóc sức khỏe học đường; thí điểm hệ thống dữ liệu về nhu cầu sức khỏe học đường tại một số địa phương; đào tạo kỹ năng truyền thông cho đội ngũ y tế trường học, cán bộ phụ trách công tác học sinh.

Ông Lâm nhấn mạnh việc xã hội hóa không chỉ là huy động tiền mà là huy động các nguồn lực để hướng đến mục tiêu chung là chăm sóc sức khỏe người học.

Ông Phạm Thế Quyền, Giám đốc Nghiên cứu và Phát triển Tập đoàn TH cho hay doanh nghiệp không chỉ đóng góp bằng chi phí, sản phẩm mà còn có thể đồng hành bằng cung cấp công nghệ, các mô hình, giải pháp.

Ví dụ Tập đoàn TH đã đồng hành cùng Bộ GD-ĐT triển khai các chương trình về dinh dưỡng học đường, trong đó đáng chú ý là “Mô hình điểm Bữa ăn học đường bảo đảm dinh dưỡng hợp lý kết hợp tăng cường hoạt động thể lực cho trẻ em, học sinh, sinh viên Việt Nam”, được thí điểm trong năm học 2020 - 2021 tại 10 tỉnh, thành phố đại diện cho 5 vùng sinh thái lớn.

Ông Nguyễn Văn Dĩnh, Phó Giám đốc Sở GD-ĐT tỉnh Thanh Hóa cho rằng ba yếu tố cốt lõi cần đầu tư là đảm bảo nhân lực y tế trường học có chuyên môn, phòng y tế đủ thuốc và trang bị thiết yếu và khám sức khỏe định kỳ cho học sinh.

Trong khi đó, ông Nguyễn Vinh Thanh, Phó Giám đốc Sở GD-ĐT tỉnh Bắc Ninh nhấn mạnh, chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe học sinh không chỉ là nhiệm vụ của ngành Giáo dục hay ngành Y tế, mà là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội.

Thực tiễn triển khai tại tỉnh Bắc Ninh cho thấy, khi có cơ chế phối hợp chặt chẽ, sự chỉ đạo thống nhất của các cấp chính quyền và sự đồng hành của gia đình, doanh nghiệp, các tổ chức xã hội và cơ quan báo chí thì công tác sức khỏe học đường sẽ tạo được những chuyển biến rõ nét, thiết thực và bền vững.

TS Hoàng Đức Minh, Vụ trưởng Vụ Học sinh, sinh viên, Bộ GD-ĐT khẳng định các ý kiến tại hội thảo có ý nghĩa thiết thực để Bộ GD-ĐT hoàn thiện cơ chế chính sách cũng như định hướng triển khai hiệu quả Quyết định số 973/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình Sức khỏe học đường giai đoạn 2026-2035 của Chính phủ trong thời gian tới.