Ghép tim 2 lần trong 3 ngày cứu người đàn ông suy đa tạng

Nam bệnh nhân 50 tuổi được ghép tim lần thứ hai chỉ 3 ngày sau ca ghép đầu tiên do trái tim mới suy chức năng hoàn toàn. Sau nhiều ngày phụ thuộc ECMO, lọc máu và đối mặt suy đa tạng, người bệnh hiện tỉnh táo, có thể tập đứng, ngồi và đạp xe.

Trái tim ghép đầu tiên suy chức năng sau chưa đầy 24 giờ

Bệnh nhân nhập Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 trong tình trạng suy tim giai đoạn cuối do bệnh cơ tim thể giãn.

Dù được điều trị tích cực, phân suất tống máu thất trái (EF) chỉ còn 22%. Người bệnh thường xuyên khó thở, đau tức ngực và xuất hiện các đợt suy tim cấp.

Ngày 25/7, bệnh nhân được ghép tim từ người hiến chết não. Những giờ đầu sau phẫu thuật, trái tim mới hoạt động tốt, huyết động ổn định, chưa cần hỗ trợ ECMO.

Tuy nhiên, chưa đầy 24 giờ sau, chức năng co bóp của tim ghép giảm nhanh. Bệnh nhân phải sử dụng ECMO hỗ trợ tuần hoàn ngoài cơ thể kết hợp hồi sức tích cực.

Kết quả chụp động mạch vành và sinh thiết cơ tim loại trừ nguyên nhân do tắc nghẽn mạch vành hoặc thải ghép cấp. Các bác sĩ xác định người bệnh bị suy chức năng tạng ghép tiên phát (PGD) mức độ nặng - biến chứng nguy hiểm sau ghép tim.

Sau 48 giờ điều trị, tim ghép vẫn không hồi phục, bệnh nhân rơi vào suy đa tạng.

Quyết định tái ghép trong tình thế không còn lựa chọn

Đúng thời điểm nguy kịch, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 tiếp nhận một người chết não hiến đa tạng. Trái tim hiến thuộc nhóm tiêu chuẩn mở rộng, không phải lựa chọn lý tưởng do người hiến có tiền sử tăng huyết áp, suy thận, thành thất trái dày và chức năng tim giảm.

Đại tá, TS Ngô Vi Hải, Chủ nhiệm Khoa Ngoại lồng ngực, Trưởng kíp ghép tim, cho biết tình huống đặt ê-kíp trước quyết định đặc biệt khó khăn. Tim hiến không tối ưu, trong khi người nhận vừa trải qua đại phẫu, đang suy đa tạng và phụ thuộc ECMO.

Tuy nhiên, trái tim ghép lần đầu đã mất chức năng và không còn khả năng hồi phục. Nếu không tái ghép, người bệnh gần như không còn cơ hội sống.

Thiếu tướng, PGS.TS Phạm Thái Giang, Phó giám đốc Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, chủ trì hội chẩn cấp cứu liên chuyên khoa. Sau khi cân nhắc nguy cơ và khả năng cứu sống bệnh nhân, các bác sĩ quyết định thực hiện ca ghép tim lần thứ hai.

Theo PGS Giang, tái ghép tim trong thời gian rất ngắn là tình huống đặc biệt hiếm gặp. Ca mổ thứ hai cũng nguy hiểm hơn nhiều bởi người bệnh vừa trải qua phẫu thuật lớn và đang suy đa tạng.

Ghép tim lần hai khi bệnh nhân suy đa tạng

Ngày 28/7, chỉ ba ngày sau lần ghép đầu tiên, bệnh nhân được đưa vào phòng mổ.

Lúc này, người bệnh đã phụ thuộc ECMO ba ngày, vô niệu, phải lọc máu liên tục và đối mặt nguy cơ rối loạn đông máu, chảy máu, rối loạn thăng bằng kiềm toan. Phổi viêm lan tỏa kèm xẹp phổi, bệnh nhân hôn mê nhiều ngày, nguy cơ tổn thương não cao.

Đại tá, PGS.TS Nguyễn Minh Lý, Chủ nhiệm Khoa Gây mê hồi sức, cho biết ê-kíp phải liên tục kiểm soát tuần hoàn, hô hấp, tưới máu não, đông máu, cân bằng dịch và chức năng các cơ quan trong suốt cuộc mổ.

Ca phẫu thuật cũng phức tạp hơn về kỹ thuật do các tổ chức vùng ghép vừa trải qua lần mổ trước, không còn nguyên vẹn. Kíp phẫu thuật, gây mê hồi sức và tuần hoàn ngoài cơ thể phải phối hợp chặt chẽ để hạn chế tối đa nguy cơ.

Sau khi hoàn tất các miệng nối, trái tim thứ hai bắt đầu co bóp, huyết động của bệnh nhân dần ổn định.

Cai ECMO sau 8 ngày

Sau tái ghép, chức năng tim mới ban đầu còn yếu nên bệnh nhân tiếp tục được hỗ trợ ECMO, bóng đối xung nội động mạch chủ (IABP), lọc máu liên tục và thở máy.

Chức năng tim sau đó từng bước cải thiện. Ngày thứ 8 sau phẫu thuật, bệnh nhân được cai ECMO; ngày thứ 10 rút ống nội khí quản và đến ngày hậu phẫu thứ 11 không còn cần hỗ trợ IABP.

Đại tá, TS Ngô Đình Trung, Giám đốc Trung tâm Hồi sức tích cực, cho biết bệnh nhân hiện tỉnh táo, tiếp xúc và hợp tác tốt, bắt đầu tập đứng, ngồi ghế và đạp xe. Chức năng các cơ quan cũng đang dần hồi phục.

Tuy nhiên, do trải qua hai lần ghép tim liên tiếp cùng nhiều biến chứng nặng, người bệnh vẫn cần được theo dõi chặt chức năng tim ghép, tình trạng nhiễm trùng, nguy cơ thải ghép và khả năng phục hồi của các cơ quan.

Sau hành trình giành lại sự sống, người bệnh cho biết cảm thấy may mắn và bày tỏ sự biết ơn đối với những người hiến tạng đã trao cho mình cơ hội sống thêm một lần nữa.