Đồng bộ thể chế và nguồn lực để tạo đột phá phát triển giáo dục

Buổi làm việc do ông Nguyễn Đắc Vinh - Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội và Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Hoàng Minh Sơn chủ trì, với sự tham dự của các Phó Chủ nhiệm Ủy ban, đại biểu Quốc hội chuyên trách, Thứ trưởng Lê Quân cùng lãnh đạo các đơn vị thuộc Bộ.

Nhiều chính sách lớn đi vào thực tiễn

Báo cáo của Bộ GD&ĐT cho biết, đến năm học 2025-2026, Chương trình giáo dục phổ thông 2018 đã được triển khai đầy đủ từ lớp 1 đến lớp 12 đúng lộ trình. Bộ đã hoàn thành thẩm định sách giáo khoa, ban hành quy chế thi tốt nghiệp THPT từ năm 2025 và hoàn thiện cơ chế lựa chọn, sử dụng sách giáo khoa theo hướng minh bạch.

Về đội ngũ, Chính phủ đã giao bổ sung đủ 65.980 biên chế giáo viên giai đoạn 2022-2026; các địa phương đã tuyển dụng gần 60.000 giáo viên. Nghị định 182/2026/NĐ-CP về phụ cấp ưu đãi nghề đối với nhà giáo cũng được ban hành, tạo cơ sở khắc phục tình trạng thiếu giáo viên.

Trong số 41 văn bản quy định chi tiết được giao xây dựng, tính đến ngày 5/6/2026 đã ban hành 26 văn bản. Nhiều chính sách bắt đầu phát huy hiệu quả: miễn, hỗ trợ học phí từ năm học 2025-2026 nhận đồng thuận cao của xã hội; chủ trương dùng một bộ sách giáo khoa thống nhất toàn quốc từ năm học 2026-2027; đề án đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học với lộ trình đến năm 2035. Ngành cũng đã số hóa hàng chục triệu hồ sơ người học, nhà giáo, kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và VNeID.

Tuy nhiên, tiến độ tổng hợp nhu cầu đầu tư cho Chương trình mục tiêu quốc gia về giáo dục giai đoạn 2026-2035 còn gặp khó do nhiều địa phương chưa gửi đề xuất đầy đủ, trong khi thời gian hoàn thiện hồ sơ rất gấp.

Chuyển từ quản lý hành chính sang kiến tạo phát triển

Phát biểu tại buổi làm việc, ông Nguyễn Đắc Vinh nhấn mạnh yêu cầu chuyển mạnh từ quản lý hành chính sang kiến tạo phát triển, quản trị hiện đại và hành động quyết liệt theo tinh thần Nghị quyết 71-NQ/TW.

Theo ông, kiến tạo phát triển cần tập trung vào ba nội dung: xây dựng chiến lược phát triển giáo dục, hình thành các mô hình giáo dục mới và hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn bảo đảm chất lượng.

Ông cho rằng hệ thống pháp luật về giáo dục cơ bản đã hoàn thiện, trọng tâm hiện nay là tổ chức thực thi hiệu quả. Bộ GD&ĐT cần phân công rõ trách nhiệm, chủ động tham mưu Chính phủ với những vấn đề liên ngành.

Riêng giáo dục phổ thông được đánh giá là lĩnh vực tạo được sự yên tâm nhất, khi học sinh Việt Nam có thể hòa nhập nhanh khi ra nước ngoài học tập.

Bảo đảm nguồn lực triển khai

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh thách thức lớn nhất hiện nay là bảo đảm nguồn lực để triển khai hiệu quả các chính sách đã ban hành, đồng thời sử dụng nguồn lực đúng mục tiêu. Bộ trưởng đề cập việc mở rộng cơ hội học tập để giảm áp lực thi cử, tăng cường giáo dục đạo đức, xử lý bạo lực học đường và bảo vệ học sinh trên môi trường số.

Với giáo dục đại học, Bộ trưởng cho rằng thách thức lớn nhất không phải đào tạo mà là năng lực nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ, cần đầu tư mạnh trong dài hạn.

Bộ kiến nghị Ủy ban tiếp tục giám sát việc thực hiện quy định dành tối thiểu 20% chi ngân sách Nhà nước cho giáo dục và cơ cấu nguồn lực hợp lý hơn cho giáo dục đại học.