Đại hội IX Liên hiệp Hội Việt Nam: Phát huy vai trò đại diện và trở thành “mái nhà chung” của đội ngũ trí thức

Với chủ đề “Đoàn kết - Sáng tạo - Đột phá - Phát triển”, Đại hội tập trung đánh giá kết quả nhiệm kỳ VIII, xác định phương hướng hoạt động trong nhiệm kỳ mới và phát huy vai trò của đội ngũ trí thức khoa học, công nghệ đối với sự phát triển đất nước. 

Tham dự Đại hội có 489 đại biểu chính thức, đại diện cho 92 hội ngành toàn quốc, 34 Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh, thành phố, Cơ quan Liên hiệp Hội Việt Nam, ba đơn vị sự nghiệp và 575 tổ chức khoa học, công nghệ trực thuộc. Đại hội còn có sự tham dự của các chuyên gia, nhà khoa học và đại diện doanh nghiệp khoa học, công nghệ.

Đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới

Phát biểu tại Đại hội, TSKH Phan Xuân Dũng, Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam khóa VIII, nhận định Đại hội lần thứ IX được tổ chức khi đất nước bước vào “một giai đoạn phát triển mới, một kỷ nguyên mới”, với “thời cơ và thuận lợi rất lớn lao”.

Sự phát triển nhanh chóng của khoa học và công nghệ, Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, kinh tế số, đổi mới sáng tạo và quá trình hội nhập quốc tế sâu rộng đang đặt ra những yêu cầu mới đối với đất nước.

Những chuyển biến đó đòi hỏi phải có các bước đột phá trong phát triển, đồng thời đặt lên vai đội ngũ trí thức khoa học, công nghệ Việt Nam những trọng trách lớn. Đội ngũ trí thức phải tiếp tục nỗ lực, cống hiến và nâng cao năng lực để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao trong giai đoạn mới.

Đánh giá nhiệm kỳ VIII, ông Phan Xuân Dũng cho biết công tác tập hợp, đoàn kết và phát huy trí tuệ của giới khoa học, công nghệ tiếp tục được tăng cường. "Liên hiệp Hội Việt Nam từng bước khẳng định vai trò đại diện và trở thành “mái nhà chung” của đội ngũ trí thức trong nước cũng như người Việt Nam ở nước ngoài", ông Phan Xuân Dũng nhấn mạnh.

Hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội ngày càng đi vào chiều sâu, đóng góp thiết thực cho quá trình xây dựng chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước. Đây tiếp tục là một trong những thế mạnh nổi bật của hệ thống Liên hiệp Hội Việt Nam.

Bên cạnh đó, hoạt động nghiên cứu khoa học, phổ biến kiến thức, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, bảo vệ môi trường, hợp tác quốc tế và tôn vinh trí thức được triển khai hiệu quả, tạo sức lan tỏa trong xã hội.

Theo ông Phan Xuân Dũng, kết quả của nhiệm kỳ vừa qua cho thấy tinh thần trách nhiệm, lòng yêu nước, sự cống hiến và sức sáng tạo của đội ngũ trí thức khoa học, công nghệ đối với sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc. Qua đó, vị trí và uy tín của Liên hiệp Hội Việt Nam trong hệ thống chính trị và đời sống khoa học, công nghệ tiếp tục được nâng cao.

Giải phóng năng lực sáng tạo cho giới trí thức 

Trình bày tóm tắt Báo cáo chính trị của Hội đồng Trung ương khóa VIII trước Đại hội IX, ông Phạm Ngọc Linh, Phó Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam, cho hay Báo cáo đặt trọng tâm vào yêu cầu xây dựng đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ Việt Nam “đoàn kết, sáng tạo, đột phá, phát triển”, qua đó đóng góp tương xứng vào quá trình phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Đồng thời, tổ chức cần phát huy tốt hơn vai trò cầu nối giữa đội ngũ trí thức với Đảng, Nhà nước và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, đưa tiếng nói khoa học tham gia sâu hơn vào quá trình hoạch định chính sách và giải quyết các vấn đề phát triển của đất nước.

Bà Bùi Thị Minh Hoài, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cho rằng, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam phải là địa chỉ tin cậy để trí thức gửi gắm tâm tư, nguyện vọng; chủ động tham mưu, đề xuất với Đảng, Nhà nước hoàn thiện thể chế, chính sách, pháp luật nhằm giải phóng năng lực sáng tạo, tôn trọng tính độc lập khách quan và tự do sáng tạo trong nghiên cứu khoa học; có cơ chế vinh danh và đãi ngộ xứng đáng đối với các cống hiến xuất sắc của trí thức. Đồng thời, quyết liệt thực hiện chuyển đổi số toàn diện hệ thống, xây dựng Hệ sinh thái số liên thông trên toàn quốc.

Bà Hoài cũng đề nghị Liên hiệp hội phải khẩn trương nghiên cứu, xây dựng “Cơ sở dữ liệu quốc gia về chuyên gia, trí thức khoa học và công nghệ - VUSTA Global”.

"Đây chính là công cụ đắc lực để chúng ta quy tụ, thu hút nguồn lực chất xám trí tuệ của trí thức trẻ, trí thức đang làm việc trong các viện nghiên cứu, trường đại học, các tập đoàn kinh tế tư nhân lớn và đặc biệt là hàng vạn trí thức Việt Nam ở nước ngoài hướng về đóng góp cho quê hương, đất nước", bà Hoài nêu rõ. 

GS.VS Châu Văn Minh - giữ chức Chủ tịch Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam khoá IX

Tại Hội nghị lần thứ nhất, Ban Chấp hành Liên hiệp Hội Việt Nam khóa IX đã bầu Đoàn Chủ tịch và các chức danh lãnh đạo chủ chốt nhiệm kỳ 2026-2031.

Đại hội công bố các chức danh lãnh đạo chủ chốt của Liên hiệp Hội Việt Nam khóa IX, gồm: GS.VS Châu Văn Minh được bầu làm Chủ tịch; ông Ngô Đông Hải làm Phó Chủ tịch không chuyên trách; PGS.TS Phạm Ngọc Linh và PGS.TS Trương Xuân Lam làm Phó Chủ tịch chuyên trách. GS.TSKH.VS Đặng Vũ Minh tiếp tục giữ cương vị Chủ tịch danh dự.

Phát biểu nhận nhiệm vụ Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam khóa IX, nhiệm kỳ 2026-2031, GS.VS Châu Văn Minh cam kết ra sức cố gắng, phấn đấu rèn luyện, nỗ lực vượt qua khó khăn, thách thức với tinh thần “Đoàn kết - Sáng tạo - Đột phá - Phát triển”, hoàn thành tốt nhất các nhiệm vụ được giao.

Ban Chấp hành khóa IX sẽ tiếp tục kế thừa, phát huy những thành quả, truyền thống tốt đẹp và kinh nghiệm quý báu của các thế hệ lãnh đạo, cán bộ, công chức, người lao động và hội viên trong toàn hệ thống đã dày công xây dựng, vun đắp.

GS.VS Châu Văn Minh cho biết Ban Chấp hành khóa IX sẽ xây dựng tập thể đoàn kết, sáng tạo, thống nhất ý chí và hành động; đẩy mạnh học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh; không ngừng nâng cao bản lĩnh chính trị, năng lực công tác, quyết tâm thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội IX, nhiệm kỳ 2026-2031.

Đặc biệt, Ban Chấp hành khóa IX cam kết chủ động, tích cực và trách nhiệm trong thực hiện các nhiệm vụ Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam giao; tăng cường tham mưu, đề xuất với Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; phối hợp chặt chẽ với các ban, bộ, ngành, địa phương; điều hòa, phối hợp hoạt động của các hội thành viên và quản lý tốt các đơn vị trực thuộc.

Mục tiêu là triển khai hiệu quả Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết Đại hội XI của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp cách mạng trong giai đoạn mới, xứng đáng với niềm tin, sự kỳ vọng của Đảng, Nhà nước, Nhân dân và đội ngũ trí thức khoa học công nghệ cả nước.