Bệnh mạch vành: Nguyên nhân, dấu hiệu, cách điều trị và phòng ngừa

Bệnh mạch vành là một trong các bệnh lý tim mạch phổ biến có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như rối loạn nhịp tim, suy tim, nhồi máu cơ tim. Hãy cùng tìm hiểu về bệnh mạch vành qua bài viết dưới đây nhé!

1 Bệnh mạch vành là gì?

Bệnh mạch vành hay bệnh động mạch vành còn được gọi là bệnh thiếu máu cơ tim cục bộ. Đây là bệnh lý xuất hiện do sự suy giảm lưu lượng máu lưu thông trên các động mạch vành. Điều này ảnh hưởng đến tưới máu và oxy nuôi tim, dẫn đến các biểu hiện lâm sàng như đau thắt ngực, nhồi máu cơ tim hay nặng nề hơn là đột tử do tim.

Có thể phân loại bệnh thành cơn đau thắt ngực ổn định và không ổn định (hội chứng mạch vành cấp):

• Bệnh mạch vành mạn tính (thường gây ra đau thắt ngực ổn định).
• Bệnh mạch vành cấp: Bao gồm đau thắt ngực không ổn định, nhồi máu cơ tim ST chênh lên(trong ECG) và ST không chênh lên.

Bệnh mạch vành liên quan đến giảm lưu lượng máu ở động mạch vành

2 Nguyên nhân gây ra bệnh mạch vành

Bệnh mạch vành là tình trạng bệnh lý xảy ra khi máu chứa oxy nuôi tim gặp khó khăn trong việc lưu thông do các yếu tố như:

• Xơ vữa động mạch vành: Sự tích lũy các chất béo, cholesterol hay các mảnh vụn tế bào trong động mạch một thời gian dài sẽ hình thành các mảng xơ vữa cản trở quá trình lưu thông máu trong lòng động mạch vành.
• Lối sống không lành mạnh chẳng hạn như hút thuốc, thường xuyên uống quá nhiều rượu bia gây tăng huyết áp kéo dài dẫn đến tổn thương lớp nội mạc động mạch.
• Mắc các bệnh lý mạn tính liên quan đến tim mạch và chuyển hóa như cholesterol cao, huyết áp cao (tăng huyết áp) hoặc tiểu đường.

Xơ vữa động mạch là nguyên nhân chính dẫn đến bệnh

3 Dấu hiệu của bệnh mạch vành

• Đau ngực (đau thắt ngực): Cơn đau khiến người bệnh cảm giác có áp lực lớn ở ngực, tức ngực, cơn đau thường xuất hiện ở giữa hoặc hơi chếch về bên trái của ngực. Đặc biệt, cơn đau thắt ngực dễ xảy ra khi vận động mạnh hoặc xúc động mạnh, sau đó giảm dần và mơ hồ.
• Khó thở: Cảm giác khó thở khi gắng sức, có thể đi kèm hụt hơi.
• Mệt mỏi: Việc tim không thể bơm đủ máu để đáp ứng nhu cầu của cơ thể dẫn đến tình trạng thiếu oxy ở các cơ quan khiến bạn cảm thấy mệt mỏi bất thường.
• Đau tim: Động mạch vành có chức năng bơm máu nuôi tim, do đó nếu mạch vành gặp vấn đề sẽ xuất hiện triệu chứng của cơn đau tim như đau ngực, đau vai, đau cánh tay, khó thở và đổ mồ hôi. 

Cơn đau ngực là dấu hiệu của bệnh mạch vành

4 Các yếu tố nguy cơ của bệnh mạch vành

Yếu tố nguy cơ không thể thay đổi:

• Tuổi tác: Nguy cơ mắc bệnh mạch vành cao hơn ở người lớn tuổi, ở nam giới là sau tuổi 45 và ở nữ giới là sau tuổi 55.
• Tiền sử gia đình: Bạn có nguy cơ mắc bệnh mành vành cao hơn nếu các thành viên trong gia đình có tiền sử mắc bệnh.

Yếu tố lối sống làm tăng nguy cơ:

• Chế độ ăn nhiều chất béo bão hòa hoặc carbohydrate tinh chế.
• Lười vận động, không tập thế dục thể thao thường xuyên.
• Ngủ không đủ giấc.
• Hút thuốc lá, uống rượu bia.

Các bệnh lý tim mạch làm tăng nguy cơ:

• Xơ vữa động mạch.
• Huyết áp cao.
• Cholesterol LDL (cholesterol xấu) tăng cao.
• Triglyceride cao (tăng triglyceride máu).

Các yếu tố nguy cơ có thể kiểm soát được

5 Biến chứng của bệnh mạch vành

Sốc tim ( biến chứng nghiêm trọng có tỉ lệ tử vong cao >50%)

Sốc tim là tình trạng mất hoặc giảm khả năng co bóp của tim, khiến tim không thể bơm đủ máu để đáp ứng nhu cầu của cơ thể. Sốc tim nguy hiểm vì nếu không được điều trị kịp thời, có thể gây tử vong hoặc dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như tổn thương không phục hồi ở các cơ quan (gan, thận hoặc các cơ quan khác) do thiếu oxy.

Biến chứng sốc tim có tỷ lệ tử vong cao

Rối loạn nhịp

Việc lưu lượng máu đến tim không đủ cùng với sự tích lũy các mảng xơ vữa khiến cơ tim hoạt động nhiều hơn bình thường nhưng lại không được cung cấp đủ máu cần thiết. Lâu dài khiến tim suy yếu dần dẫn đến nhịp tim không đều, loạn nhịp tim.

Bệnh mạch vành gây rối loạn nhịp tim

Suy tim

Suy tim là tình trạng tim bị suy yếu, không cung cấp đủ máu để đảm bảo các hoạt động trong cơ thể diễn ra bình thường, dẫn đến cơ thể người bệnh thường xuyên mệt mỏi. Ngoài ra, khi sức bơm của tim yếu đi, máu bị ứ lại, các dịch cũng bị tích tụ gây phù.

Bệnh mạch vành gây suy tim

Tử vong - đột tử do tim

Tim là cơ quan đặc biệt quan trọng trong cơ thể, động mạch vành có chức năng cung cấp máu để nuôi tim. Do đó, nếu động mạch vành có vấn đề, nguy hiểm hơn cả là tắc nghẽn động mạch vành khiến máu không thể đến tim sẽ gây hoại tử cơ tim và tử vong.

Bệnh mạch vành có thể gây đột tử

6 Các chẩn đoán phát hiện bệnh mạch vành

Cận lâm sàng cho bệnh mạch vành thường quy bao gồm:

• Điện tâm đồ (ECG): Điện tâm đồ sẽ đo điện áp tim và gợi ý vùng cơ tim bị tổn thương. Ưu điểm là rẻ tiền dễ thực hiện nhưng nhược điểm là không chính xác và bao quát được toàn bộ bệnh lý mạch vành.
• ECG 24h: Máy đo điện tâm đồ được đeo theo người bệnh liên tục trong 24h từ đó phát hiện ra các cơn đau không ổn định, hoặc các dấu hiệu có thể bị bỏ qua khi thực hiện ECG 1 lần.
• Siêu âm tim: Là công cụ có giá trị cao và hỗ trợ đắc lực để chẩn đoán bệnh mạch vành đặc biệt là bệnh mạch vành cấp, siêu âm sẽ đánh giá được vị trí kích thước của các vùng tim vận động bất thường, đánh giá chức năng co bóp tim, đánh giá và tìm kiếm các biến chứng.
• Xét nghiệm máu: Đánh giá tình trạng mỡ máu (nguyên nhân hàng đầu gây bệnh mạch vành), đánh giá tình trạng, mức độ nghiêm trọng của bệnh.
• Chụp cắt lớp vi tính (CT-scanner): Để đánh giá tình trạng hẹp của các động mạch vành.

Xét nghiệm điện tâm đồ

7 Khi nào cần gặp bác sĩ

Các dấu hiệu cần đến gặp bác sĩ

Nếu bạn nghi ngờ mình có vấn đề về tim với các cơn đau thắt ở ngực, tức ngực, khó thở cần đến bệnh viện hoặc trung tâm y tế để kịp thời phát hiện và xử lý tình trạng bệnh.

Nếu bạn có các yếu tố nguy cơ trong bệnh mạch vành như:

• Hút thuốc.
• Huyết áp cao.
• Cholesterol cao.
• Tiểu đường.
• Béo phì.
• Tiền sử gia đình mắc bệnh tim.

Cần gặp bác sĩ thăm khám khi thấy các dấu hiệu bất thường

Nơi khám chữa bệnh uy tín

Nếu có nhu cầu, bạn có thể đến khoa tim mạch của bất kỳ phòng khám, bệnh viện nào để có thể nhận được sự điều trị từ các bác sĩ. Có thể tham khảo một số bệnh viện lớn sau:

• Tp. Hồ Chí Minh: Bệnh viện Đại học Y Dược TP. HCM, Viện Tim TP.HCM, Bệnh viện Tim Tâm Đức,...
• Hà Nội: Viện Tim mạch Quốc gia - Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, Bệnh viện Tim Hà Nội,...

8 Phương pháp điều trị bệnh mạch vành

• Dùng thuốc: Bạn cần tuân thủ chỉ định của bác sĩ hoặc dược sĩ khi sử dụng thuốc, một số thuốc giúp hỗ trợ chậm tiến triển bệnh mạch vành như: thuốc ức chế men chuyển, chẹn beta, chẹn kênh calci,...
• Phẫu thuật: Can thiệp mạch vành qua da (PCI), bắc cầu động mạch vành (CABG).

Sử dụng thuốc có thể điều trị bệnh

9 Phòng ngừa bệnh mạch vành

• Duy trì chế độ ăn uống lành mạnh: chế độ ăn ít chất béo, hạn chế muối và giàu chất xơ giúp phòng ngừa bệnh mạch vành.
• Tăng cường các hoạt động thể chất, thể dục thể thao ở cường độ vừa phải.
• Duy trì cân nặng ở mức cân đối.
• Bỏ hút thuốc lá và rượu bia.
• Tuân thủ chỉ định sử dụng thuốc nếu bạn được bác sĩ chỉ định.

Tăng cường tập thể dục thể thao có thể phòng ngừa bệnh mạch vành

Xem thêm: 

• Nhồi máu cơ tim
• Bệnh tim thiếu máu cục bộ là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng ngừa

Hy vọng bài viết đã cung cấp cho bạn thêm thông tin về nguyên nhân, dấu hiệu và các phương pháp điều trị trong bệnh mạch vành, nếu thấy hay và hữu ích hãy chia sẻ cho người thân và bạn bè nhé!

Nguồn: Mayoclinic, ClevelandClinic, NHS