Bác sĩ Nguyễn Minh Hường, Phòng khám Các bệnh lây truyền qua đường tình dục, Bệnh viện Da liễu Trung ương, cho biết thời gian gần đây đơn vị tiếp nhận nhiều trẻ mắc giang mai bẩm sinh phải điều trị nội trú.
Tổn thương da khiến bệnh dễ bị nhầm
Một trong số đó là bé gái 2 tháng tuổi, con thứ hai trong gia đình, sinh thường, đủ tháng. Trong thai kỳ, người mẹ không được xét nghiệm sàng lọc và điều trị giang mai.
Các biểu hiện bệnh của trẻ khi mới nhập viện. Ảnh: Bệnh viện cung cấp
Khoảng hai tuần trước khi nhập viện, trẻ xuất hiện nhiều sẩn đỏ có viền vảy ở đầu, lưng, tay chân, đặc biệt ở lòng bàn tay và lòng bàn chân, kèm sốt cao.
Gia đình đưa bé đi khám và điều trị viêm da cơ địa nhưng các triệu chứng không thuyên giảm.
Tại Bệnh viện Da liễu Trung ương, qua thăm khám và xét nghiệm, bác sĩ xác định trẻ mắc giang mai bẩm sinh. Người mẹ sau đó cũng có kết quả dương tính với giang mai.
Bệnh nhi được điều trị bằng Benzyl Penicillin G truyền tĩnh mạch trong 10 ngày, trong khi người mẹ điều trị theo phác đồ dành cho người lớn.
Khoảng hai giờ sau liều penicillin đầu tiên, bé sốt 39 độ C và nổi ban đỏ lan tỏa toàn thân. Các bác sĩ xác định đây là phản ứng Jarisch-Herxheimer, phản ứng viêm cấp có thể xảy ra trong những giờ đầu điều trị giang mai bằng penicillin, không phải dị ứng thuốc.
Trẻ được hạ sốt, điều trị và theo dõi sát, sau đó tiếp tục dùng penicillin theo phác đồ. Khoảng 6 giờ sau, bé hết sốt, tình trạng sức khỏe cải thiện và không xuất hiện thêm bất thường.
Sau 10 ngày điều trị, các tổn thương da mờ dần, thể trạng ổn định. Bệnh nhi được xuất viện và hẹn tái khám định kỳ để theo dõi huyết thanh học.
Theo bác sĩ Hường, giang mai bẩm sinh xảy ra khi xoắn khuẩn Treponema pallidum truyền từ mẹ sang thai nhi qua nhau thai.
Bệnh có thể gây những hậu quả nghiêm trọng như sảy thai, thai chết lưu, sinh non hoặc tử vong sơ sinh.
Một số trẻ vẫn khỏe mạnh khi mới chào đời nhưng sau vài ngày hoặc vài tháng mới xuất hiện triệu chứng của giang mai bẩm sinh sớm.
Các biểu hiện thường gặp gồm phỏng nước, bong vảy ở lòng bàn tay, bàn chân; sổ mũi, khụt khịt; viêm xương sụn, nổi hạch, gan lách to, viêm màng não hoặc tổn thương mắt.
Trẻ phát bệnh sau hai tuổi được xếp vào nhóm giang mai bẩm sinh muộn, có thể gặp viêm mắt, viêm tai, viêm khớp, dị dạng xương hoặc các di chứng từ giai đoạn sớm.
Tổn thương dần ổn định sau điều trị
TS.BS Trịnh Minh Trang, Phó phụ trách Phòng khám Các bệnh lây truyền qua đường tình dục, Bệnh viện Da liễu Trung ương, dẫn số liệu của WHO cho biết năm 2022 thế giới ước tính có khoảng 700.000 trường hợp giang mai bẩm sinh.
Khoảng 390.000 kết cục bất lợi của thai kỳ liên quan đến giang mai, gồm thai chết lưu, tử vong sơ sinh, sinh non và trẻ mắc bệnh.
Bác sĩ Trang khuyến cáo phụ nữ nên được xét nghiệm sàng lọc giang mai ngay từ lần khám thai đầu tiên, đặc biệt trong ba tháng đầu thai kỳ.
Phát hiện và điều trị sớm cho người mẹ là biện pháp quan trọng để ngăn bệnh truyền sang con.
Các cơ sở y tế cần phối hợp giữa sản khoa, da liễu, nhi khoa và xét nghiệm nhằm phát hiện, hội chẩn và điều trị kịp thời cho cả mẹ và trẻ.
Bên cạnh đó, quan hệ tình dục an toàn và chủ động xét nghiệm khi có nguy cơ giúp phòng các bệnh lây truyền qua đường tình dục. Với phụ nữ mang thai, sàng lọc sớm có ý nghĩa đặc biệt trong phòng ngừa giang mai bẩm sinh.