AI đặt ra yêu cầu mới với lực lượng gìn giữ hòa bình

Hội thảo quốc tế với chủ đề "Bảo vệ thường dân, bảo vệ lực lượng và sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ trong môi trường phái bộ số và trí tuệ nhân tạo” vừa được Cục Gìn giữ hòa bình (GGHB) Việt Nam phối hợp cùng UN Women (Cơ quan LHQ về bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ) tổ chức trong khuôn khổ Chương trình Hợp tác và Huấn luyện Quân sự của Canada (MTCP).

Theo Đại tá Nguyễn Bá Hưng, Phó cục trưởng Cục GGHB Việt Nam, chuyển đổi số và AI đã tạo mở ra nhiều cơ hội để nâng cao nhận thức tình huống, hỗ trợ chỉ huy, hiệp đồng và tăng cường hiệu quả thực hiện nhiệm vụ.

Môi trường số và AI cũng đồng thời đặt ra những thách thức mới về an ninh mạng, thông tin sai lệch, bảo vệ dữ liệu và ứng dụng công nghệ một cách an toàn, có trách nhiệm. Đây là những vấn đề đang được LHQ và các quốc gia cử quân đặc biệt quan tâm trong quá trình chuẩn bị lực lượng tham gia hoạt động GGHB. 

 Đại tá Nguyễn Bá Hưng nhấn mạnh khả năng sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ GGHB LHQ trong tương lai sẽ không chỉ được đánh giá bằng trình độ chuyên môn, khả năng hiệp đồng hay trang bị hiện có, mà còn bằng năng lực thích ứng với môi trường số, khả năng khai thác dữ liệu và sử dụng công nghệ một cách an toàn, hiệu quả và có trách nhiệm.

Theo bà Pauline Tamesis, Điều phối viên thường trú LHQ tại Việt Nam, công nghệ phải phục vụ hòa bình. Công nghệ không bao giờ được phép định hình hòa bình. Yếu tố quyết định bảo vệ tính mạng thường dân và thành công của phái bộ vẫn là con người, năng lực lãnh đạo có trách nhiệm và lòng tin vào các thể chế. 

Trao đổi tại hội thảo, Sĩ quan Truyền thông đang làm nhiệm vụ tại Phái bộ GGHB LHQ ở CH Trung Phi (MINUSCA) Đặng Thu Hà, cho hay khả năng khai thác thông tin, sử dụng thành thạo nền tảng số, kiểm chứng thông tin, dữ liệu đã trở thành một phần không thể thiếu của năng lực thực hiện nhiệm vụ.

Lực lượng truyền thông của Phái bộ MINUSCA đã triển khai hiệu quả các hoạt động truyền thông đa phương tiện để đẩy lùi thông tin sai lệch cho rằng LHQ đang “bỏ rơi” người dân khi LHQ đóng cửa một số căn cứ vòng ngoài để bàn giao cho chính quyền sở tại. Thông tin được làm rõ bằng những hình ảnh thực tế, các hoạt động tuần tra và sự hiện diện liên tục của lực lượng GGHB tại những khu vực cần thiết. 

Theo sĩ quan Đặng Thu Hà, mỗi thông tin phát đi phải phục vụ các mục tiêu chiến lược: Bảo vệ thường dân, xây dựng lòng tin với chính quyền sở tại và đặc biệt là đập tan các chiến dịch tin giả. Làm việc trong môi trường đa quốc gia, thử thách không chỉ là ngôn ngữ hay văn hóa, mà khó nhất là vai trò "cầu nối" để định hướng dư luận trước các bước ngoặt nhạy cảm.

Mỗi dòng thông tin không chỉ là sản phẩm truyền thông, phản ánh hoạt động đơn thuần của phái bộ. Nếu được xử lý đúng lúc và đúng cách, nó có thể giúp ngăn chặn tâm lý hoang mang, đập tan các chiến dịch tin giả, xây dựng lòng tin và góp phần bảo vệ an toàn cho cộng đồng, nhất là trong môi trường mà tin đồn và thông tin sai lệch có thể lan truyền rất nhanh. 

Tại hội thảo, Đại sứ Canada tại Việt Nam Jim Nickel khẳng định, Canada tiếp tục đồng hành cùng Việt Nam trong triển khai Chương trình hành động quốc gia về WPS giai đoạn 2024-2030, đồng thời thúc đẩy hợp tác thông qua Chương trình Hợp tác và Huấn luyện Quân sự (MTCP) với UN Women và UNDP nhằm tăng cường năng lực lãnh đạo của phụ nữ, bảo vệ thường dân, hỗ trợ nhân đạo, hành động bom mìn, quân y, huấn luyện và nâng cao năng lực sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ của lực lượng GGHB.