15 ngày xuyên Việt 3.100km, khoảng 60 triệu và một bài học về tuổi hưu

Kiên Vũ
Đi một vòng để hiểu rằng nơi đáng sống không chỉ có phong cảnh đẹp. Đó còn là nơi cơ thể, túi tiền và những người thân của mình có thể cùng thấy bình yên.
15NGÀY TRÊN ĐƯỜNG
3.100KM · QUÃNG ĐƯỜNG XẤP XỈ
60 triệuĐỒNG · ƯỚC TÍNH CẢ CHUYẾN

Hà Nội → Vinh → Tú Làn → Huế → Hội An → Măng Đen → Buôn Ma Thuột → Mỹ Tân → Vĩnh Hy
Chiều về: Vĩnh Hy → Hội An → Hà Nội

Nếu có ai hỏi trước khi nghỉ hưu nên làm gì, tôi vẫn nghĩ một chuyến xuyên Việt bằng ô tô là việc rất đáng thử.

Không phải để chứng minh mình còn khỏe, càng không phải sáng chụp ảnh ở Nghệ An, chiều check-in Quảng Bình, tối cố bò tới Huế để hôm sau báo Facebook rằng “đã đi qua 12 tỉnh”. Đi để xem đất nước mình dài thế nào, mỗi vùng sống ra sao, và cái thân trung niên này còn hợp với kiểu sống nào.

01 · Lên đường

Đi để biết mình hợp với một nếp sống nào

Chuyến của tôi kéo dài khoảng 15 ngày, từ 20/3 đến sáng 3/4 về lại Hà Nội, tổng cộng gần 3.100 km. Lộ trình đi qua Vinh, Tú Làn, Huế, Hội An, Măng Đen, Buôn Ma Thuột, làng chài Mỹ Tân rồi Vĩnh Hy.

Chiều về, tôi quay lại Hội An trước khi ra Hà Nội. Nhìn trên bản đồ thấy cũng bình thường. Ngồi sau vô lăng mới hiểu đất nước hình chữ S khá dài, nhất là lúc cái lưng bắt đầu có ý kiến riêng.

Chi phí cả chuyến khoảng 60 triệu đồng: gần 10 triệu tiền xăng, khoảng 2,5 triệu phí đường bộ và VETC; còn lại là lưu trú, ăn uống, cà phê, vé và những khoản lặt vặt. Có hôm ăn rất tử tế, có hôm ghé quán ven đường.

Có chỗ ở đẹp, có chỗ chỉ cần sạch để ngủ. Mỗi lần vài trăm nghìn chẳng thấy gì, cuối chuyến cộng lại mới phát hiện tiền cũng đã xuyên Việt cùng mình.

Chặng đi thong thả là đoạn vui nhất. Tú Làn có cái hoang sơ riêng. Những khoảng đồng ruộng, núi đá và con đường mở ra trước mặt khiến tôi muốn dừng lại lâu hơn.

Đến tuổi này, tôi thấy du lịch thú vị nhất ở đoạn quan sát người ta sống: chợ sáng thế nào, quán cà phê đông lúc mấy giờ, người già ngồi đâu, trẻ con học ở đâu. Những điều ấy nói về một nơi nhiều hơn một điểm check-in nổi tiếng.

02 · Huế

Một buổi chiều và câu hỏi về sự đủ đầy

Tôi thích lang thang qua Gia Hội, Kim Long, Bao Vinh, nhìn hàng chè tàu, sân gạch và những bức tường rêu. Có lần ngồi trong quán cà phê nhỏ, thấy mấy ông già đọc báo giấy từ sáng đến gần trưa, chẳng ai nói to. Ở Huế, ngồi yên rất lâu dường như cũng không cần giải thích mình đang làm gì.

Nhớ nhất là cô chú từng bán bánh ở quán Hợp Phố. Quán đóng cửa vì mất mặt bằng, tôi xin số điện thoại. Cô bảo muốn ăn thì cứ qua nhà. Thế là một chiều, tôi chạy qua những con dốc đến căn nhà trên đồi.

Cô nhóm bếp củi, làm bánh bèo nóng, bánh lọc trong veo; lúc về còn dúi cho túi quả vả và chai trà tự nấu. Cô chú chẳng thành đại gia, nhưng buổi chiều ấy khiến tôi nghĩ nhiều về thế nào là đủ đầy.

Chính những con người ấy làm chuyện về hưu ở Huế thành một dự định nghiêm túc. Thành phố có khoảng thở, có văn hóa để khám phá.

Nhưng khách du lịch chỉ ở vài ngày; người sống lâu dài còn phải tính mùa mưa, ngập, nhà ẩm và những đợt nắng nóng.

Nhà gần sông đẹp mà lo nước lên; trên đồi thoáng nhưng có thể vắng và bất tiện khi cần người giúp.

Vợ còn công việc, các con còn đi học, người thân và bạn bè ở Hà Nội. Một mình tôi thích Huế chưa đủ để cả nhà chuyển đến. Sau nhiều tháng tìm hiểu, tôi vẫn chưa mua đất.

Tôi muốn thuê ở thử, tự đi chợ, trải qua những ngày thời tiết khó chịu.

Có khi điều cần học trước tiên là nếp sống thong thả ấy. Bởi mang nguyên sự sốt ruột của Hà Nội vào đây, chưa chắc tôi đã thanh thản hơn.

03 · Hội An

Đi tìm một nếp sống, chưa vội mua một căn nhà

Tôi đã dành nhiều tháng đi đi về về Hội An để thử hình dung một cuộc sống khác: sáng không nghĩ đến cuộc họp, chiều không vội trở về trước giờ tan tầm.

Lần nào đến, tôi cũng muốn ghé Hoa Đất, nghe bà Phương kể chuyện người đến, người đi. Những câu chuyện ấy thật hơn lời giới thiệu về một thiên đường nghỉ dưỡng, bởi người ở đây phải sống cả những ngày mưa dầm, phố ngập và nhà cửa ẩm thấp.

Tôi ghé người bạn ở Cẩm Thanh, ngồi Inner Cafe, Slow Cafe, rồi đến Củi Lũ thử đục tượng gỗ. Một người từng quen họp hành, quản lý nhân sự, tính toán ngân sách, đến ngày bỏ cả buổi chiều ngồi trước khúc gỗ mà chẳng hỏi hiệu quả đầu tư ở đâu, kể cũng là một sự xuống cấp đáng mừng.

Tôi từng nghĩ chỉ cần mua một căn nhà, làm khu vườn, đặt chiếc máy pha cà phê mình thích là có thể yên tâm về hưu.

Nhưng căn nhà ấy còn đi cùng tiền bảo trì, những chuyến đi về và chi phí sinh hoạt ở hai nơi.

Tôi không sợ tiêu tiền để sống vui. Tôi chỉ sợ đến một ngày, vì cố giữ một giấc mơ đẹp mà mình lại phải sống trong lo lắng.

Rồi còn vợ con. Tôi đâu thể vì mình nghỉ hưu mà bắt cả nhà cùng nghỉ theo. Bạn uống cà phê ở nơi mới cũng chưa chắc đã là người có thể đưa mình đi viện lúc nửa đêm.

Vì thế, tôi chưa vội mua nhà. Tôi muốn ở thử qua mùa mưa, tự trả tiền điện, tìm thợ sửa đồ, trải qua những ngày không ai ghé chơi.

Càng đi, tôi càng hiểu: thứ mình muốn mang về từ Hội An có khi chẳng phải một căn nhà. Đó là một nếp sống. Có việc để làm bằng đôi tay, có người để trò chuyện, có buổi chiều được phép trôi qua vô ích mà lòng vẫn đầy đặn.

04 · Đường về

Khi cơ thể nhắc mình đi chậm lại

Rời Hội An, Măng Đen cho tôi cảm giác muốn ở lại lâu hơn. Buôn Ma Thuột làm tôi mê cà phê hơn. Xuống làng chài Mỹ Tân rồi Vĩnh Hy, lại thấy Việt Nam còn nhiều nơi đẹp mà bình thường mình chỉ lướt qua trên ảnh. Nhưng chiều về mới là lúc bài học xuyên Việt bắt đầu thật sự.

Từ Vĩnh Hy, tôi chạy về Hội An, mất khoảng 12 tiếng và đến nơi lúc 10 giờ đêm. Đấy có lẽ là chặng lái mệt nhất chuyến. Qua đoạn Phú Yên – Quy Nhơn, có lúc mặt đường khiến tôi tự hỏi đây là quốc lộ hay đường làng đang nâng cấp dở. Biển tốc độ thay đổi liên tục, lái xe không mệt vì chân bằng mệt vì đầu.

Mười hai tiếng tập trung mới thấy tuổi hai mươi và tuổi bốn mươi khác nhau ở một điều rất cụ thể: ngày xưa xuống xe là đi chơi tiếp, giờ chỉ muốn hỏi phòng ở tầng mấy và có thang máy không.

Tối ấy, tôi còn ghé một quán từng khá quen. Bữa ăn chẳng ngon như mình nhớ. Nhưng điều ấy cũng thú vị. Có những nơi trong ký ức rất đẹp vì phiên bản của mình ngày ấy cũng khác. Đi lại con đường cũ, ăn lại món cũ, tự nhiên phát hiện thứ thay đổi nhiều nhất có khi là chính mình.

Chuyến về tôi chia quá ít chặng: Vĩnh Hy – Hội An, rồi Hội An – Hà Nội. Lúc đi ai cũng hào hứng, thấy vài trăm cây số chẳng là gì. Lúc về chỉ muốn mau tới nhà, thế là bắt đầu tham: “Cố thêm tí nữa.” Cố vài lần thành cả nghìn cây. Câu “đường về bao giờ cũng ngắn hơn” hóa ra chỉ đúng trong thơ.

Nếu đi lại, tôi sẽ dành cho chiều về nhiều điểm nghỉ hơn, tính lịch theo sức mình thay vì chỉ nhìn số cây trên bản đồ. Một chuyến đi đáng nhớ đâu cần kết thúc bằng việc cố chịu cho hết đường.

05 · Tuổi hưu

Ở thử một giấc mơ, trước khi chọn ở lại

Nếu hỏi khoảng 60 triệu ấy có đáng không, tôi thấy đáng. Tôi có thêm một hình dung tương đối thật về cách mình muốn sống trong những năm tới. Trước đây, tôi từng nghĩ nghỉ hưu là chọn một nơi đẹp rồi mua nhà ở luôn. Đi xong lại bớt nóng.

Huế đẹp nhưng phải sống qua mùa mưa. Hội An thơ, song mùa du lịch và mùa bão cho những trải nghiệm khác nhau. Măng Đen dễ chịu, nhưng tôi vẫn phải nghĩ đến việc đi lại và chăm sóc sức khỏe. Vĩnh Hy tuyệt vời trong vài ngày; sống cả năm lại là câu chuyện khác.

Thế nên, với chính mình, tôi đặt ra một nguyên tắc: đừng vội mua căn nhà thứ hai sau chuyến đi ba ngày. Thuê trước. Ở một tháng. Nếu vẫn yêu thì ở ba tháng. Đi chợ, tìm hiểu đường đến bệnh viện, trải qua hôm mưa, hôm nóng, hôm chẳng biết làm gì. Lúc ấy hãy nói chuyện mua nhà.

Empty

Tôi cũng muốn nghe những người đã chuyển đến rồi lại quay về. Những cuộc đổi ý thường chỉ ra điều mà một buổi chiều đẹp dễ làm mình bỏ sót: khoảng cách với con cái, bạn bè, thói quen sinh hoạt và cảm giác cô đơn.

Một nơi sống tốt phải phù hợp với những người cùng sống trong căn nhà ấy. Có thể vài năm nữa cả nhà tôi sẽ chuyển đi. Cũng có thể mỗi năm chỉ ở Huế hay Hội An một mùa, thời gian còn lại vẫn ở Hà Nội. Tôi không còn sốt ruột phải chốt một địa chỉ cho phần đời tiếp theo.

Chuyến đi còn nhắc tôi rằng tiền quan trọng, nhưng cơ thể có chịu hợp tác hay không cũng quyết định niềm vui. Có căn nhà đẹp ven biển mà sáng không còn sức đi bộ thì hơi phí. Tuổi hưu đẹp nhất, với tôi, là lúc còn một ít tiền, một ít thời gian và sức khỏe để dùng cả hai.

Sau gần 3.100 km, khi xe vào lại Hà Nội, tôi vẫn thấy một cảm giác rất dễ chịu. Hóa ra đi xa rất vui. Nhưng một phần của niềm vui ấy là vì mình vẫn còn một nơi muốn quay về.

© CƠ QUAN CHỦ QUẢN: VIỆN NGHIÊN CỨU GIỚI VÀ PHÁT TRIỂN. 

Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 292/GP-BTTTT ngày 23/6/2017; Giấy phép bổ sung số 368/GP-BTTTT ngày 28/7/2017 do Bộ Thông tin- Truyền thông cấp. 

Tên miền: giadinhmoi.vn/ 

Mã số chuẩn quốc tế (ISSN): e-ISSN 3093-3269

Tổng biên tập: Đặng Thị Viện. Phó Tổng biên tập: Phạm Thanh, Trần Trọng An.  

Tòa soạn: C18- TT6 Khu đô thị Văn Quán, Phường Phúc La, Quận Hà Đông, TP Hà Nội

Văn phòng làm việc: Nhà C3 làng quốc tế Thăng Long, phường Dịch Vọng, quận Cầu Giấy, Hà Nội.  

Điện thoại: 0823-348-682, email: toasoangiadinhmoi@gmail.com 

Thông tin toà soạn | Liên hệ | RSS | BÁO GIÁ QUẢNG CÁO