13 nguyên nhân sưng mí mắt và cách khắc phục hiệu quả

Sưng mí mắt là tình trạng phổ biến có thể xuất hiện do nhiều nguyên nhân khác nhau. Để hiểu rõ hơn về vấn đề này, hãy cùng tìm hiểu về các nguyên nhân gây sưng mí mắt và cách khắc phục hiệu quả nhé!

1 Sưng mí mắt là gì?

Sưng mí mắt là tình trạng mà mí mắt trên hoặc dưới bị phình to hoặc thậm chí cả hai mí đều bị sưng lên đồng loạt. Nguyên nhân thường do viêm nhiễm hoặc sự tích tụ chất lỏng trong các mô liên kết xung quanh mí mắt.

Sưng mắt là tình trạng mà mí mắt trên hay dưới bị sưng lên

2 Dấu hiệu sưng mí mắt thường gặp

Không chỉ gây khó chịu cho người bệnh, tình trạng sưng mí mắt còn ảnh hưởng đáng kể đến chức năng thị giác và đi kèm với những biểu hiện đặc trưng như:

• Nhức mắt: Mí mắt có thể bị đau nhức, ngứa hoặc nóng rát.
• Ngứa mắt: Mí mắt có thể ngứa khiến bạn muốn dụi mắt.
• Nhạy cảm với ánh sáng: Khi mí mắt bị sưng, mắt của người bệnh trở nên nhạy cảm hơn với ánh sáng mặt trời hoặc đèn sáng, khiến cho việc nhìn trở nên khó khăn hơn.
• Nước mắt chảy không kiểm soát: Đây là dấu hiệu cho thấy mắt bị kích thích quá mức, gây ngứa ngáy và khiến cho nước mắt chảy ra không kiểm soát.
• Mắt đỏ: Tròng mắt bị đỏ hoặc có sự xuất hiện các đốm đỏ xuất huyết quanh mắt.
• Đổ ghèn: Khi bị sưng, mắt thường tiết ra lượng ghèn nhiều hơn bình thường. Ghèn có thể là ghèn khô hoặc ghèn ướt, tạo ra cảm giác khó chịu.
• Khô mắt: Đây là cảm giác khô rát trong mắt do thiếu chất tiết ra để bôi trơn bề mặt nhãn cầu, tạo nên sự đau đớn, khó chịu.
• Đau mắt: Sự sưng và nhức mắt thường gây ra đau đớn xung quanh vùng mắt và có thể kèm theo các triệu chứng đau đầu, gây ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống hàng ngày.

Nhức mắt là một trong những dấu hiệu của sưng mí mắt

3 Nguyên nhân sưng mí mắt không phải do bệnh lý

Do sinh hoạt

Thói quen sinh hoạt hàng ngày có thể dẫn đến tình trạng sưng mí mắt không mong muốn. Hãy cùng tìm hiểu những thói quen này để hiểu rõ hơn về nguyên nhân gây ra sự tổn thương vùng mí mắt nhé.

• Stress và căng thẳng quá mức: Làm việc quá sức và thiếu ngủ là hai nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng sưng mí mắt. Khi bạn căng thẳng, cơ mắt sẽ co lại liên tục, gây ra tình trạng mỏi mắt, khô mắt và dẫn đến sưng mí mắt.
• Khóc nhiều: Nước mắt tuôn trào không kiểm soát dẫn đến việc tăng cường lượng máu đến các mô quanh mắt gây sưng mí mắt và đau nhức.
• Ngủ quá nhiều hoặc quá ít: Khi ngủ quá ít, mắt không có đủ thời gian để trao đổi chất và nghỉ ngơi. Điều này khiến cho mắt mệt mỏi, căng thẳng và dẫn đến sưng mí mắt.
• Kích ứng từ kính áp tròng: Đeo kính áp tròng qua đêm hoặc sai cách tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập, gây kích ứng và sưng.
• Lạm dụng chất kích thích: Tiêu thụ quá nhiều rượu và bia có thể gây ngộ độc thần kinh thị giác, dẫn đến các bệnh lý về mắt, trong đó có sưng mí mắt.
• Hút thuốc lá: Hút thuốc lá quá nhiều có thể làm yếu mắt và tăng nguy cơ bị sưng mí mắt.

Làm việc quá sức và mất ngủ gây áp lực lớn cho đôi mắt và dẫn đến sưng mí mắt

Do môi trường sống

Sự ảnh hưởng của môi trường sống cũng là một trong những nhóm nguyên nhân thường gặp gây ra tình trạng sưng mí mắt:

• Dị nguyên từ môi trường: Bụi bẩn, ô nhiễm, mỹ phẩm, lông vật nuôi, phấn hoa,... có thể vô tình bay vào mắt và dẫn đến tình trạng kích ứng và sưng mí mắt.
• Môi trường làm việc: Những người thợ làm việc trong môi trường như hàn, xì, hồ điện quang thường xuyên tiếp xúc với tia hàn, bụi kim loại và tia UV. Sự thiếu trang bị bảo hộ hoặc kính mắt cần thiết có thể khiến họ gặp vấn đề sưng và đỏ mắt.
• Dị vật trong không khí: Trong các hoạt động thường ngày, chúng ta có thể vô tình bị va chạm hoặc dị vật nhỏ bay vào mắt, gây tổn thương và dẫn đến sưng, đau mắt.
• Côn trùng đốt: Một số loài côn trùng như ong, muỗi và kiến thường gây cảm giác đau nhức và sưng húp khi chúng đốt vào mắt.
• Tác dụng phụ từ thuốc: Một số loại thuốc có tác dụng không mong muốn gây ngứa và sưng mí mắt, tăng thêm cảm giác khó chịu cho đôi mắt của bạn.

Sự thiếu trang bị bảo hộ có thể khiến người lao động gặp vấn đề sưng và đỏ mắt

Do bẩm sinh

Yếu tố bẩm sinh cũng là một trong những nguyên nhân gây sưng mắt nhưng không gây đau nhức. Điều này thường được bắt gặp ở trẻ em và nó thường kéo dài cho đến khi chúng trưởng thành.

Yếu tố bẩm sinh cũng là một trong những nguyên nhân gây sưng mắt

Do lão hóa

Quá trình lão hóa làm cho da mất đi độ đàn hồi, đồng thời khiến mỡ mí mắt tăng lên, tạo điều kiện cho việc mí mắt trên bị sưng. Trong trường hợp này, bọng mỡ lớn có thể che phủ nếp mí, dẫn đến việc mí mắt bị sụp và mất định hình.

Quá trình lão hóa làm cho da mất đi độ đàn hồi tạo điều kiện cho việc mí mắt bị sưng

4 Các bệnh gây sưng mí mắt

Ngoài những nhóm nguyên nhân trên, sưng mí mắt cũng là biểu hiện của một số bệnh lý sau:

Chắp và lẹo mắt

Lẹo mắt xảy ra do viêm và nhiễm trùng. Điều này xảy ra khi vi khuẩn xâm nhập vào các tuyến dầu trên mí mắt khiến lẹo xuất hiện dưới dạng một nốt đỏ trên mí mắt và gây ngứa kèm đau nhức.
Bên cạnh đó, chắp xảy ra khi một trong những tuyến dầu ở mắt bị tắc nghẽn. Tuyến dầu biến thành một khối u cứng, có thể gây đỏ và sưng trên mí mắt.

Lẹo mắt xảy ra do viêm và nhiễm trùng là nguyên nhân gây sưng mí mắt

Viêm tế bào ổ mắt

Đây là loại nhiễm trùng xâm nhập sâu vào các mô trong mí mắt, thường diễn ra nhanh chóng và gây ra đau đớn. Để chữa trị viêm tế bào ổ mắt, cần sử dụng kháng sinh. Vì vậy, hãy đến thăm khám ở các cơ sở y tế một cách nhanh chóng để được can thiệp kịp thời.

Viêm tế bào ổ mắt là loại nhiễm trùng xâm nhập sâu vào các mô trong mí mắt

Herpes mắt

Herpes mắt là bệnh do virus Herpes gây ra, biểu hiện bằng các vết thương đau trên mí mắt hoặc bề mặt mắt. Virus này cũng có thể tấn công giác mạc, dẫn đến viêm giác mạc.

Phương pháp điều trị phổ biến cho bệnh Herpes mắt là sử dụng thuốc kháng virus. Thuốc này giúp ngăn chặn sự phát triển của virus và giảm mức độ nghiêm trọng của bệnh.

Herpes gây vết thương đau và sưng trên mí mắt

Viêm bờ mi 

Viêm bờ mi là tình trạng viêm nhiễm mí mắt do vi khuẩn, thường gặp ở những người có nhiều vi khuẩn ở vùng xung quanh mí mắt. Triệu chứng của bệnh bao gồm: lông mi nhờn, có vảy giống gàu quanh lông mi, đau rát.

Viêm bờ mi là bệnh mãn tính, thường không thể chữa khỏi hoàn toàn và diễn biến qua các đợt nặng và nhẹ.

Mục tiêu của điều trị là giảm viêm và kiểm soát các triệu chứng. Có một số phương pháp điều trị viêm bờ mi, bao gồm:

• Chườm ấm: giúp làm mềm vảy và giảm viêm.
• Làm sạch mắt cẩn thận: sử dụng khăn mềm và nước ấm để lau mí mắt.
• Tránh chà xát mí mắt: có thể làm tình trạng viêm nặng hơn.
• Thuốc nhỏ mắt: giúp giảm ngứa, rát và chảy nước mắt.
• Kháng sinh: được sử dụng trong trường hợp viêm do vi khuẩn.

Viêm bờ mi là tình trạng viêm nhiễm do vi khuẩn gây sưng mí mắt

Tắc ống lệ

Tắc ống lệ là tình trạng khiến nước mắt không thể thoát ra ngoài, gây đau và đỏ ở mí mắt. Đây là bệnh thường gặp ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Việc chườm nóng, massage sẽ giúp giảm sưng và mở ống lệ nhưng nếu xuất hiện tình trạng sốt và đau, hãy đưa trẻ đến bác sĩ ngay lập tức.

Tắc ống lệ thường gặp ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ

Viêm kết mạc

Viêm kết mạc, hay còn được gọi là “đau mắt đỏ”, là tình trạng viêm nhiễm của lớp màng bao phủ tròng trắng của mắt. Bệnh lý này thường do vi khuẩn, virus, dị ứng, hóa chất, ký sinh trùng hoặc nấm gây ra, khiến mắt bị đỏ, đau, ngứa và sưng.

Đau mắt đỏ khiến mắt bị đỏ, đau, ngứa và sưng

Mụn rộp mắt

Mụn rộp mắt là một nhiễm trùng mắt do virus herpes simplex gây ra. Virus này có thể lây sang mắt thông qua tiếp xúc trực tiếp với vết loét do mụn rộp hoặc bằng cách chạm vào mắt sau khi chạm vào vết loét do mụn rộp.

Các triệu chứng của mụn rộp mắt bao gồm:

• Đau mắt
• Đỏ mắt
• Nhạy cảm với ánh sáng
• Chảy nước mắt
• Nhìn mờ
• Vết loét trên mí mắt hoặc bề mặt của mắt

Tuy không có cách chữa khỏi mụn rộp mắt, nhưng có những phương pháp điều trị có thể giúp giảm mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng và ngăn ngừa biến chứng. Các phương pháp điều trị bao gồm: Thuốc kháng virus, thuốc nhỏ mắt steroid, nước mắt nhân tạo...

Mụn rộp ở mắt thường gặp ở trẻ em

Bệnh Grave

Người mắc bệnh Grave, hay còn gọi là “Basedow” hoặc các vấn đề về tuyến giáp thường bị sưng mí mắt. Nồng độ hormone tuyến giáp thấp hoặc bất kỳ loại chức năng tuyến giáp nào suy giảm đều có thể làm cho cả hai mắt trở nên sưng hoặc căng.

Người mắc bệnh Grave (Basedow) thường bị sưng mí mắt

Viêm mô tế bào hốc mắt

Mức độ sưng mí mắt do viêm mô tế bào hốc mắt có thể khác nhau tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của nhiễm trùng. Trong một số trường hợp, sưng mí mắt có thể rất nhẹ và chỉ ảnh hưởng đến một bên mắt. Tuy nhiên, trong những trường hợp khác, sưng mí mắt có thể rất nghiêm trọng và ảnh hưởng đến cả hai mắt.

Nếu bạn bị sưng mí mắt kèm theo các triệu chứng khác của viêm mô tế bào hốc mắt, chẳng hạn như đau mắt, sốt, nhức đầu hoặc nhìn mờ, điều quan trọng là phải đi khám bác sĩ ngay lập tức.

Viêm mô tế bào hốc mắt là một loại nhiễm trùng sâu trong mô mí mắt

5 Cách khắc phục mí mắt bị sưng tại nhà hiệu quả

Chườm mắt

Để loại bỏ chất dịch khô cứng và dầu tắc nghẽn tuyến dầu trên mí mắt, hãy sử dụng một miếng vải sạch thấm nước ấm và chườm lên mắt hai lần mỗi ngày, mỗi lần 15 phút. Nước ấm sẽ giúp làm mềm chất dịch và dầu, giúp chúng dễ dàng được loại bỏ hơn.

Chườm mắt sẽ giúp bạn cảm thấy dễ chịu hơn

Vệ sinh khu vực bị sưng

Sau khi chườm mắt, bạn có thể sử dụng tăm bông hoặc khăn thấm nước ấm và sạch để lau sạch mí mắt. Ngoài ra, bạn cũng có thể sử dụng nước muối để rửa sạch nếu thấy xuất hiện bất kỳ dịch tiết hoặc lớp vảy quanh mắt hoặc trên lông mi.

Bạn có thể sử dụng tăm bông để lau sạch mí mắt giúp giảm sưng

Để mắt được nghỉ ngơi

Khi có bất kỳ dấu hiệu liên quan đến sưng mí mắt, bạn không nên trang điểm hoặc sử dụng kính áp tròng mà hãy để mắt nghỉ ngơi và tránh để mắt tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng mặt trời và hạn chế sử dụng thiết bị điện tử quá lâu.

Để mắt nghỉ ngơi và tránh ánh nắng trực tiếp khi bị sưng mí mắt

Sử dụng thuốc nhỏ mắt

Sử dụng thuốc nhỏ mắt không kê đơn giúp giữ ẩm cho mắt và tạo cảm giác thoải mái hơn. Bên cạnh đó, thuốc nhỏ kháng Histamin có thể giúp giảm dị ứng nếu mí mắt của bạn bị sưng do chất gây dị ứng.

Bạn nên tham khảo của dược sĩ tại cửa hàng trước khi sử dụng bất kỳ sản phẩm nhỏ mắt nào

Một số biện pháp khác giúp phòng ngừa sưng mí mắt

Dưới đây là một số biện pháp khác mà bạn có thể tham khảo để phòng ngừa tình trạng sưng mí mắt:

• Bỏ thói quen dụi mắt: Việc dụi mắt có thể mang đến nhiều nguy cơ bệnh lý vì tay chúng ta thường tiếp xúc với vi khuẩn và virus. Hãy tránh hành động này để bảo vệ đôi mắt của bạn và luôn rửa tay thường xuyên.
• Đeo kính khi ra ngoài: Khi ra ngoài, hãy đeo kính râm để bảo vệ mắt khỏi các yếu tố có hại trong môi trường xung quanh.
• Dùng kính áp tròng đúng cách: Hãy tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ khi sử dụng kính áp tròng, đồng thời duy trì vệ sinh đúng quy trình để bảo đảm an toàn và sức khỏe cho mắt của bạn.
• Ngủ đủ giấc: Khi bạn ngủ đủ giấc, mắt sẽ được nghỉ ngơi và đồng thời quá trình trao đổi chất diễn ra một cách hiệu quả giúp đôi mắt sẽ trở nên khỏe mạnh hơn. 
• Ăn đủ chất: Tuân thủ chế độ ăn đủ dinh dưỡng giàu vitamin và dưỡng chất, bổ sung các axit béo thiết yếu có trong Costar Omega 3, Omega 3 Orihiro, Wit... giúp đảm bảo sức khỏe lý tưởng cho đôi mắt.
• Tránh xa chất kích thích: Rượu, bia và thuốc lá không chỉ gây tổn thương cho mắt mà còn cho cả cơ thể. Hãy giảm thiểu việc tiêu dùng những chất kích thích này để đảm bảo sức khỏe cho bản thân bạn. 
• Khám mắt định kỳ: Hãy duy trì việc kiểm tra định kỳ mắt hàng năm để bảo vệ sức khỏe và phát hiện các bệnh lý về mắt sớm. Điều này không chỉ giúp chẩn đoán và điều trị kịp thời mà còn giảm thiểu rủi ro các biến chứng nguy hiểm cho đôi mắt của bạn.

Dùng kính áp tròng đúng cách để tránh gây sưng mí mắt

6 Khi nào cần gặp bác sĩ?

Các dấu hiệu cần gặp bác sĩ

Sưng mí mắt thường tự giảm đi trong khoảng 1 hoặc 2 ngày. Nhưng nếu tình trạng không cải thiện trong khoảng 24 đến 48 giờ, bạn nên liên hệ với bác sĩ chuyên khoa để được điều trị kịp thời, tránh biến chứng gây nguy hiểm.

Hãy thăm khám bác sĩ nếu tình trạng sưng mí mắt trở nên nghiêm trọng

Một số bệnh viện uy tín

Khi có các dấu hiệu khó chịu ở mắt, người bệnh nên đến các cơ sở y tế chuyên khoa mắt để được thăm khám và điều trị kịp thời. Tham khảo một số bệnh viện Nhãn khoa uy tín:

• Tại TP.HCM: Bệnh viện Mắt TP HCM, Bệnh viện Mắt Sài Gòn, bệnh viện Y dược TP.HCM,...
• Tại Hà Nội: Bệnh viện Mắt Trung ương, Bệnh viện mắt Hà Nội 2, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội,...

Xem thêm:

• Viêm bờ mi mắt: Nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng ngừa
• Chắp và lẹo mắt: Nguyên nhân, triệu chứng, cách phân biệt và điều trị

Nếu bạn đang gặp vấn đề với sưng mí mắt, đừng ngại thảo luận với chuyên gia y tế để nhận được sự hỗ trợ chuyên nghiệp. Việc tự chăm sóc và duy trì sức khỏe của đôi mắt là trách nhiệm của chính chúng ta. Vì vậy, hãy duy trì các biện pháp đề phòng và chăm sóc hàng ngày để đảm bảo rằng tinh thần và cơ thể bạn luôn ở trạng thái tốt nhất.